Josemaría Escrivá Obras
58

— Opus Dei zajmuje miejsce pierwszoplanowe w nowoczesnym procesie ewolucji laikatu; dlatego pragnlibymy zapyta Ksidza przede wszystkim, jakie s, zdaniem Ksidza, najbardziej dostrzegalne cechy charakterystyczne tego procesu?

— Mylaem zawsze, e podstawow cech procesu ewolucji laikatu jest zdobycie przeze wiadomoci godnoci powoania chrzecijaskiego. Wezwanie Boga, charakter Chrztu w. i aska sprawiaj, e kady chrzecijanin moe i powinien uosabia w peni wiar. Kady chrzecijanin winien by alter Christus, ipse Christus obecny wrd ludzi. Ojciec wity wyrazi to w jednoznaczny sposb: "Koniecznym jest raz jeszcze przydanie znaczenia faktowi otrzymanego Chrztu witego, to znaczy tego, e zostao si wszczepionym za porednictwem tego sakramentu w mistyczne Ciao Chrystusa, jakim jest Koci... By chrzecijaninem, by ochrzczonym, nie moe by uznawane za co obojtnego czy bez znaczenia, lecz winno naznaczy gboko i szczliwie wiadomo kadego ochrzczonego” (Encyklika Ecclesiam suam, cz I).


59

Przynosi to ze sob gbsz wizj Kocioa, jako wsplnoty utworzonej przez wszystkich wiernych, w sposb taki, e wszyscy jestemy solidarni w tej samej misji jak kady winien wykonywa odpowiednio do swoich osobistych uwarunkowa. wieccy dziki natchnieniu Ducha witego, s coraz bardziej wiadomi, e s Kocioem, e speniaj misj specyficzn, wznios i potrzebn, gdy chcia jej Bg. I wiedz, e misja ta wynika z samego faktu, i s chrzecijanami nie koniecznie z nakazu hierarchii, cho jest oczywistym, e winni j realizowa w unii z kierownictwem Kocioa i zgodnie z naukami Magisterium. Bez jednoci z Kolegium Biskupw i z jego gow, Papieem, nie moe by dla katolika wizi z Chrystusem.

Specyficzn form przyczyniania si wieckich do witoci i apostolstwa Kocioa jest dziaanie wolne i odpowiedzialne w onie struktur doczesnych i wnoszenie w nie zaczynu chrzecijaskiego posania. wiadectwo chrzecijaskiego ycia, sowo, ktre owieca w imi Boga i odpowiedzialne dziaanie, by suy innym przyczyniajc si do rozwizywania wsplnych problemw, s tymi innymi manifestacjami obecnoci, ktrymi zwyky chrzecijanin spenia swoj bosk misj.

Od wielu lat, od momentu zaoenia Opus Dei, rozmylaem i zalecaem innym medytacj nad tymi sowami Chrystusa, ktre przekaza nam wity Jan: Et ego, si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum (J 12, 32). Chrystus, umierajc na Krzyu, przyciga do siebie cae Stworzenie i w Jego imieniu chrzecijanie, ktrzy pracuj pord wiata, winni godzi wszystkie sprawy z Bogiem umieszczajc Chrystusa na szczycie wszelkiej dziaalnoci ludzkiej.

Chciabym doda, e wraz z nabraniem tej wiadomoci przez wieckich wytwarza si analogiczny rozwj wraliwoci ich pasterzy. Zdaj sobie oni spraw ze specyfiki laickiego powoania, ktre winno by rozwijane i wspierane duszpastersko. Powoanie to zdoaoby odkry przed Ludem Boym charyzm witoci i apostolstwa w niekoczcych si i najrniejszych formach, w jakich Bg je zsya.

Takie nowe duszpasterstwo jest bardzo wymagajce, lecz moim zdaniem absolutnie potrzebne. Wymaga nadprzyrodzonego daru rozpoznawania ducha, wraliwoci na sprawy Boga, pokory, nie narzucania wasnych preferencji i suenia temu, co Bg rozwija w duszach. Jednym sowem: mioci prawowitej wolnoci synw Boych, ktrzy spotykaj Chrystusa i staj si nosicielami Chrystusa przemierzajc drogi najrniejsze, lecz wszystkie rwnie boskie.

Jednym z najwikszych niebezpieczestw jakie gro dzi Kocioowi moe by wanie nierozpoznanie boskich wymogw wolnoci chrzecijaskiej i denie, w imi faszywych racji skutecznoci, do narzucania chrzecijanom uniformizmu. U podstawy takiego stanowiska ley co nie tylko prawowitego, ale godnego pochway: pragnienie, aby Koci da takie wiadectwo, ktre wzruszyoby nowoczesny wiat. Obawiam si jednak bardzo, e droga bdzie bdna i e moe doprowadzi z jednej strony do zaangaowania hierarchii w sprawy doczesne, a wic popadanie w najrniejszy klerykalizm, rnorodny lecz rwnie nieszczsny jak w minionych wiekach; a z drugiej do izolowania wieckich, zwykych chrzecijan od wiata, w ktrym yj, by przeksztaci ich w gosicieli decyzji bd idei przemylanych poza tym wiatem.

Wydaje mi si, e od nas duchownych wymaga si pokory uczenia si, by nie by w modzie, lecz aby by faktycznie sugami sug Boych, przypominajc nam w krzyk Chrzciciela: illum oportet crescere, me autem minui (trzeba, by Chrystus urasta, a ja bym si umniejsza J 3,30) — by zwykli chrzecijanie, wieccy sprawiali, e we wszystkich rodowiskach spoecznych obecny bdzie Chrystus. Misja przekazywania nauki, pomagania we wnikaniu w potrzeby osobiste i spoeczne Ewangelii, odrniania znakw czasu, jest i bdzie zawsze jednym z podstawowych zada duchownego. Lecz caa praca kapaska winna by prowadzona w ramach moliwie najwikszego szacunku dla prawowitej wolnoci sumienia: kady czowiek winien w sposb wolny odpowiada Bogu. Poza tym tego kady katolik oprcz tej pomocy kapana posiada rwnie wasne wiato, jakie otrzymuje od Boga, ask stanu, by kontynuowa specyficzn misj, ktr otrzyma jako czowiek i jako chrzecijanin.

Ten, kto myli, e po to, by gos Chrystusa dawa si sysze w dzisiejszym wiecie konieczne jest, aby kler mwi, czy by obecny we wszystkich okolicznociach, jeszcze nie zrozumia dobrze godnoci Boego powoania wszystkich wiernych chrzecijan i kadego z osobna.


60

— Jakie, w tych ramach, zadania rozwijao i rozwija Opus Dei? Jakie stosujecie metody wsppracy z innymi organizacjami, ktre pracuj na "tym polu”?

— Nie do mnie naley dokonywanie sdu historycznego nad tym, co dziki asce Boej dokonao Opus Dei. Musz jedynie stwierdzi, e celem do jakiego dy Opus Dei jest przyczynianie si do poszukiwania witoci i wykonywania apostolatu przez tych chrzecijan, ktrzy yj w wiecie, jakikolwiek by nie by ich stan i uwarunkowania.

Dzieo zrodzio si, by przyczynia si do tego, aby ci chrzecijanie, wczeni do tkanki spoeczestwa wieckiego — ze swoj rodzin, przyjacimi, swoj prac zawodow, swoimi szlachetnymi aspiracjami — zrozumieli, e ich ycie, takie jakim ono jest, moe by okazj do spotkania z Chrystusem: to znaczy, e jest drog do witoci i apostolstwa. Chrystus jest obecny w kadym uczciwym zadaniu ludzkim: ycie zwykego chrzecijanina — ktre by moe wyda si komu pospolite i marne — moe i winno by yciem witym i uwicajcym.

Innymi sowy: by i za Chrystusem, by suy Kocioowi, by pomaga innym ludziom w poznaniu wiecznego przeznaczenia, nie jest konieczne porzucanie wiata i oddalanie si od niego, jak rwnie nie jest potrzebne powicanie si dziaalnoci w strukturach Kocioa. Warunkiem niezbdnym i dostatecznym jest wypenianie misji, jak Bg zleci kademu w miejscu i w rodowisku wybranym przez wol Opatrznoci.

A poniewa wikszo chrzecijan otrzymuje od Boga misj uwicania wiata od rodka, przebywajc pord struktur doczesnych, Opus Dei powica si temu, by pozwoli im odkry ow bosk misj, ukazujc im e powoanie ludzkie — powoanie zawodowe, rodzinne i spoeczne — nie przeciwstawia si powoaniu nadprzyrodzonemu — wprost przeciwnie: tworzy jego nierozczn cz skadow.

Jedyn i wyczn misj Opus Dei jest rozpowszechnianie tego przesania — ktre jest przesaniem ewangelicznym — wrd wszystkich osb, ktre yj i pracuj w wiecie, w kadym rodowisku i zawodzie. Tym zatem, ktrzy rozumiej ten idea witoci, Dzieo udostpnia rodki duchowe, rwnie formacj doktrynaln, ascetyczn i apostolsk niezbdn do tego, by go wprowadzi w ycie.

Czonkowie Opus Dei nie dziaaj grupowo, lecz indywidualnie, z osobist odpowiedzialnoci i wolnoci. Dlatego wanie Opus Dei nie jest jak zamknit organizacj, czy te tak, ktra gromadzi w jaki sposb swoich czonkw, aby izolowa ich od pozostaych ludzi. Przedsiwzicia apostolstwa korporacyjnego, ktre s jedynymi kierowanymi przez Dzieo, otwarte s dla wszystkich osb bez wzgldu na ich spoeczne, kulturalne czy religijne korzenie. A czonkowie wanie dlatego, e winni uwica si w wiecie, wsppracuj zawsze ze wszystkimi osobami, z ktrymi s w kontakcie ze wzgldu na swoj prac i swj udzia w yciu obywatelskim.


61

Wyznacznikiem chrzecijaskiego ducha jest nie tylko jedno z hierarchi — Papieem i Episkopatem — lecz rwnie z pozostaymi brami w wierze. Od bardzo dawna mylaem, e by moe najgorsze zo Kocioa w tych czasach tkwi w tym, e wielu katolikw po prostu nie wie co czyni i myl katolicy w innych krajach, czy z innych rodowisk spoecznych. Naley zaktualizowa to braterstwo, ktre tak gboko przeywali pierwsi chrzecijanie. W ten sposb bdziemy si czuli zjednoczeni, kochajc jednoczenie rnorodno osobistych powoa i unikniemy nierzadkich sdw niesprawiedliwych i obraliwych, ktre okrelone, niewielkie grupy propaguj — w imi katolicyzmu — przeciwko swoim braciom w wierze, ktrzy w rzeczywistoci dziaaj w sposb prawy i z powiceniem, stosownie do szczeglnych warunkw swojego kraju.

Wanym jest, by kady stara si by wiernym samemu wezwaniu Boemu nie zaniedbujc jednoczenie wnoszenia na ono Kocioa tego, co otrzyma w charyzmacie uzyskanym od Boga. Waciwe dla czonkw Opus Dei — zwykych chrzecijan — jest uwicanie wiata od rodka, uczestniczc w najrniejszych zadaniach ludzkich. Poniewa ich przynaleno do Dziea nie zmienia w niczym ich pozycji w wiecie, wsppracuj w sposb waciwy dla kadego przypadku, w yciu parafialnym, pielgrzymkach itd. Rwnie w tym sensie s zwykymi obywatelami, ktrzy pragn by dobrymi katolikami.

Jednake czonkowie Dziea nie maj zwyczaju powica si na codzie pracy w dziaalnoci wyznaniowej. Tylko w przypadkach wyjtkowych, gdy hierarchia Kocioa wyranie o to prosi , dany czonek Dziea wspdziaa w pracach kocielnych. Nie ma w tym stanowisku adnego pragnienia odrniania si, tym bardziej braku szacunku dla prac wyznaniowych, a jedynie decyzja by zajmowa si tym, co jest waciwe powoaniu Opus Dei. Jest wielu zakonnikw i ksiy, a rwnie wielu wieckich, penych zapau, ktrzy prowadz ju te przedsiwzicia powicajc si im bez reszty.

To, co waciwe jest dla czonkw Dziea, zadanie, do ktrego czuj si powoani przez Boga, jest inne. W ramach uniwersalnego wezwania do witoci czonek Opus Dei otrzymuje rwnie specjalne wezwanie, by powici si w sposb wolny i odpowiedzialny poszukiwaniu witoci i czynieniu apostolstwa w wiecie; zobowizuje si do ycia w specyficznym duchu i przyjmowania, przez cae swoje ycie, szczeglnej formacji. Gdyby czonkowie Dziea zaniedbali swoj prac w wiecie, by zaj si pracami kocielnymi, uczyniliby nieskutecznymi otrzymane dary Boe i przez iluzj natychmiastowej skutecznoci duszpasterskiej wyrzdziliby prawdziw szkod Kocioowi: gdy nie byoby tylu chrzecijan powicajcych si samouwiceniu we wszystkich zawodach i rzemiosach spoecznoci wieckiej, na przeogromnym polu pracy doczesnej.

Prcz tego, wymagana konieczno cigego ksztacenia zawodowego wraz z czasem powiconym osobistej pobonoci, modlitwie i penemu powice wypenianiu obowizkw stanu, zajmuje cae ycie: nie ma wolnych godzin.


62

— Wiemy, e do Opus Dei nale mczyni i kobiety o rnym statusie spoecznym, stanu wolnego bd maeskiego. Jaki jest wic wsplny element, ktry charakteryzuje powoanie do Dziea? Jakie zobowizanie bierze na siebie kady czonek, by realizowa cele Opus Dei?

— Powiem to Panu w kilku sowach: poszukiwanie witoci w wiecie, porodku ulicy. Kto otrzymuje od Boga specyficzne powoanie do Opus Dei wie i yje, by osign wito w swoim wasnym stanie, w wykonywaniu swojej pracy, fizycznej czy umysowej. Powiedziaem wie i yje, gdy nie chodzi o akceptowanie postulatu teoretycznego, a o wykonywania go dzie w dzie, w codziennym yciu.

Chcie osign wito — pomimo bdw i osobistych brakw, ktre nam towarzysz cae ycie — oznacza wzmc wysiek, by przy pomocy aski Boej, y mioci — peni prawa. Mio chrzecijaska nie jest niczym abstrakcyjnym, oznacza oddanie realne i totalne w sub Boga i wszystkich ludzi; tego Boga, ktry mwi do nas w ciszy modlitwy i w gwarze wiata; tych ludzi, ktrych istnienie krzyuje si z naszym.

yjc miosierdziem — Mioci — przeywamy wszystkie ludzkie i nadprzyrodzone cnoty chrzecijanina, tworz one pewn jedno, ktrej nie mona jednak uj w adnej wyczerpujcej licie. Mio chrzecijaska wymaga sprawiedliwoci, solidarnoci, odpowiedzialnoci rodzinnej i spoecznej, ubstwa, radoci, czystoci, przyjani...

Od razu wida, e praktyka tych cnt wiedzie ku apostolstwu. Co wicej: jest apostolstwem. Starajc si bowiem y tak w pracy codziennej, chrzecijaski sposb bycia staje si dobrym przykadem, wiadectwem, konkretn i skuteczn pomoc; uczymy si przy tym i ladami Chrystusa, ktry coepit facere et docere (Dz 1,1) — zacz dziaa i czyni, czc sowo z przykadem. Dlatego nazwaem t prac, ju czterdzieci lat temu, apostolstwem przyjani i zaufania.

Wszyscy czonkowie Opus Dei maj to samo pragnienie witoci i apostolstwa. Dlatego w Dziele nie ma stopni ani kategorii czonkw. To, co istnieje, to jest mnogo jednostkowych sytuacji osobistych — sytuacji, jakich kady z nich dowiadcza w wiecie. Do tych osobistych sytuacji przystosowuje si to samo i jedyne specyficzne powoanie boskie: wezwanie do oddania si, do osobistego powicenia si — dobrowolnego i odpowiedzialnego — wypenieniu objawionej Woli Boej.

Jak Pan widzi, zjawisko duszpasterskie Opus Dei jest czym, co rodzi si od dou, to znaczy z codziennego ycia chrzecijanina, ktry yje i pracuje obok innych ludzi. Nie ma zatem nic wsplnego z "uwiatowieniem” — desakralizacj ycia klasztornego czy zakonnego: nie jest ostatnim stadium zblienia si zakonnikw do wiata.

Ten, ktry otrzymuje powoanie do Opus Dei uzyskuje zarazem nowe spojrzenie na sprawy wok siebie: nowe wiata w kontaktach towarzyskich i spoecznych, w zawodzie, niepokojach, smutkach, radociach wreszcie. Lecz ani na chwil nie przestaje y pord tego wszystkiego; i nie warto tu nawet mwi o przystosowaniu do wiata czy do nowoczesnego spoeczestwa: nikt nie przystosowuje si do tego, co jest mu waciwe; w tym co jest nam waciwe po prostu jestemy. Uzyskane powoanie jest identyczne z tym, ktre trysno w duszach owych rybakw, wieniakw, handlarzy czy onierzy, ktrzy siedzc obok Jezusa Chrystusa w Galilei, usyszeli: "Bdcie doskonali, jak doskonay jest wasz Ojciec Niebieski” (Mt 5,48).

Powtarzam: ta doskonao — ktrej poszukuje czonek Opus Dei — jest doskonaoci waciw chrzecijaninowi i tyle: to znaczy tak, do jakiej kady chrzecijanin zosta powoany i ktra zakada pene przeywanie nakazw wiary. Nie interesuje nas doskonao ewangelicznych rad, uwaana za waciw zakonnikom czy niektrym instytucjom zblionym do zakonnikw; tym mniej jeszcze interesuje nas tak zwane ycie doskonaoci rad ewangelicznych kanonicznie nakazane stanowi zakonnemu.

Droga powoania zakonnego wydaje mi si bogosawiona i konieczna w Kociele i nie posiadaby ducha Dziea ten, kto by tego nie szanowa. Lecz droga ta nie jest moj, nie jest rwnie drog czonkw Opus Dei. Mona powiedzie, e przychodzc do Opus Dei wszyscy i kady z jego czonkw uczynili to pod wyranym warunkiem nie zmieniania swojego stanu. Nasza specyficzna cecha polega na uwicaniu wasnego stanu w wiecie i samouwicaniu si poprzez kadego z czonkw w miejscu jego spotkania z Chrystusem: to jest zobowizanie, jakie podejmuje kady czonek, by realizowa cele Opus Dei.


63

— Jak jest zorganizowane Opus Dei?

— Tak, myl, e bez trudu Pan to zrozumie — skoro jak dopiero co powiedziaem, powoanie do Dziea spotyka mczyzn czy kobiet w ich wasnym yciu pord ich pracy, zatem Opus Dei nie wspiera si na komitetach, zgromadzeniach, spotkaniach itp. Kiedy, ku czyjemu zdumieniu, powiedziaem nawet, e Opus Dei jest pod tym wzgldem organizacj zdezorganizowan. Wikszo czonkw — niemal wszyscy — yje na swj rachunek, tam gdzie yliby gdyby nie byli w Opus Dei: w swoim domu, ze swoj rodzin, w miejscu, w ktrym realizuj swoj dziaalno zawodow.

Tam wanie, tam gdzie si znajduje, kady czonek Opus Dei wypenia cel Dziea: dy do witoci czynic ze swego ycia codzienne apostolstwo, zwyczajne, mona powiedzie drobne, ale czyni go wytrwale i z Bo skutecznoci. To jest najistotniejsze. Aby za podtrzyma owo ycie w witoci i apostolstwie, kady otrzymuje od Opus Dei niezbdn pomoc duchow, rad, wskazwki. Podkrelam — duchow; co do reszty — swojej pracy, swych kontaktw, itd. — kady dziaa jak chce wiedzc, e nie jest to teren obojtny, a materia uwicajca, do uwicenia i rodek apostolstwa.

W ten sposb wszyscy yj swoim wasnym yciem, z wynikajcymi z niego skutkami i obowizkami, a przychodz do Dziea, by otrzyma pomoc duchow. Wymaga to pewnej struktury, zawsze niewielkiej: stosujemy odpowiednie rodki aby bya ona tylko ta niezbdna. Organizuje si ksztacenie religijne, doktrynalne, ktre trwa cae ycie. Prowadzi ono do aktywnej pobonoci, szczerej i autentycznej, do tego "rozpalenia”, jakie przynosi ciga i kontemplacyjna modlitwa oraz osobista praca apostolska, odpowiedzialna, pozbawiona jakiegokolwiek fanatyzmu.

Wszyscy czonkowie wiedz zreszt, gdzie znale duchownego Dziea, z ktrym mog rozmawia o sprawach sumienia. Niektrzy czonkowie — bardzo nieliczni w porwnaniu z liczb wszystkich — by kierowa prac apostolsk, bd zajmowa si pomoc duchow innym, yj wsplnie tworzc zwyczajne ognisko domowe rodziny chrzecijaskiej, a jednoczenie nadal pracuj w swoim wasnym zawodzie.

W kadym kraju istnieje Zarzd Regionalny, zawsze o charakterze kolegialnym, kierowany przez Konsyliariusza oraz Centralny Zarzd — tworzony przez profesjonalistw rnych narodowoci — z siedzib w Rzymie. Opus Dei skada si z dwch sekcji, jednej dla mczyzn i jednej dla kobiet. S one cakowicie niezalene jakby tworzc dwa rne stowarzyszenia, poczone wycznie osob Prezesa Generalnego.

Myl, e jest ju jasne, co oznacza organizacja zdezorganizowana: e daje si pierwszestwo duchowi nad organizacj, e ycia czonkw nie zamyka si w gorsecie hase, planw i zebra. Kady z nich jest wolny, poczony z innymi wsplnym duchem i wsplnym pragnieniem witoci i apostolstwa i stara si uwici swoje wasne ycie.


64

— Niektrzy mwili czasami o Opus Dei jako o organizacji arystokracji intelektualnej, ktra stara si przenikn do rodowisk politycznych, ekonomicznych i kulturalnych wikszego wymiaru, by kontrolowa je od rodka, cho w dobrym celu. Czy to prawda?

— Niemal wszystkie instytucje, ktre przynosiy nowe posanie bd, ktre staray si powanie suy ludzkoci przeywajc chrzecijastwo dogbnie, cierpiay z powodu niezrozumienia, zwaszcza pocztkowo. To wanie tumaczy fakt, e na pocztku niektrzy nie rozumieli doktryny o apostolstwie wieckich, ktr yo i proklamowao Opus Dei.

Musz take powiedzie — cho nie lubi mwi o takich rzeczach — e w naszym przypadku nie zabrako prcz tego zorganizowanej i uporczywej kampanii oszczerstw. Byli tacy, ktrzy mwili, e pracujemy w sekrecie — by moe oni tak wanie postpowali —, e pragniemy zajmowa wysokie stanowiska itp. Mog powiedzie Panu konkretnie, e t kampani rozpocz przed trzydziestu laty pewien hiszpaski zakonnik, ktry pniej porzuci swj zakon i Koci, zawar cywilne maestwo i obecnie jest protestanckim pastorem.

Raz rzucona kalumnia yje si rzeczy przez dugi czas: s przecie tacy, ktrzy pisz bez zebrania informacji, nie wszyscy te s kompetentnymi, profesjonalnymi dziennikarzami, ktrzy nie czuj si nieomylni i maj szlachetny zwyczaj prostowania wasnych bdw. I wanie to miao miejsce, cho owe kalumnie zostay wymazane przez rzeczywisto, jak wszyscy mogli sobie potwierdzi, prcz tego, e ju na pierwszy rzut oka byy one niewiarygodne. Wystarczy powiedzie, e owe plotki, do ktrych Pan nawiza, maj zwizek wycznie z Hiszpani, a mylenie, e instytucja midzynarodowa taka jak Opus Dei krci si jedynie wok problemw jednego kraju, wskazuje na krtkowzroczno i prowincjonalizm.

Z drugiej strony wikszo czonkw Opus Dei — w Hiszpanii i we wszystkich krajach — to gospodynie domowe, robotnicy, drobni sprzedawcy, urzdnicy, chopi, itd.; to znaczy osoby o zadaniach nie majcych szczeglnego ciaru politycznego czy spoecznego. To, e wrd czonkw Opus Dei jest wielu robotnikw nie zwraca uwagi; to, e jest jeden polityk — owszem. W rzeczy samej dla mnie jest tak samo wane powoanie do Opus Dei tragarza dworcowego, jak dyrektora przedsibiorstwa. Powoanie daje Bg, a w dzieach Boga nie ma miejsca na dyskryminacj, tym bardziej na demagogi.

Ci, ktrzy widz, jak czonkowie Opus Dei pracuj w najrniejszych dziedzinach dziaalnoci ludzkiej, myl jedynie o przypuszczalnych wpywach i kontrolach, wskazuj fakt posiadania ubogiej koncepcji ycia chrzecijaskiego. Opus Dei nie sprawuje wadzy ani nie ma zamiaru sprawowa wadzy nad adn dziaalnoci doczesn; pragnie jedynie rozpowszechnia przekaz ewangeliczny, ktry gosi, e Bg prosi wszystkich ludzi, ktrzy yj na wiecie, by Go kochali i suyli Mu korzystajc wanie z okazji swojej dziaalnoci ziemskiej. W konsekwencji czonkowie Dziea, ktrzy s zwykymi chrzecijanami, pracuj gdzie chc i jak im si wydaje waciwe. Dzieo wspiera ich jedynie duchowo, by dziaali zawsze z chrzecijask wiadomoci.


65

Lecz pomwmy konkretnie o przypadku Hiszpanii. Ci nieliczni czonkowie Opus Dei, ktrzy pracuj w tym kraju na stanowiskach znaczcych z punktu widzenia spoecznego, bd uczestnicz w yciu publicznym, czyni to — tak jak i w innych krajach — ze swobod i odpowiedzialnoci osobist, kady z nich dziaa wedug swego przekonania. To znaczy, e w praktyce zajmuj rne stanowiska, w wielu okolicznociach wrcz przeciwstawne.

Prcz tego pragn uprzedzi, e mwienie o obecnoci w polityce hiszpaskiej osb nalecych do Opus Dei tak, jakby to stanowio jakie szczeglne zjawisko, jest znieksztaceniem rzeczywistoci prowadzcy do kalumnii, poniewa czonkowie Opus Dei, ktrzy dziaaj w hiszpaskim yciu publicznym, stanowi mniejszo w porwnaniu ze wszystkimi katolikami uczestniczcymi aktywnie w tym sektorze. Poniewa ludno Hiszpanii jest w swojej wikszoci katolicka jest logiczne, e statystycznie ci, ktrzy partycypuj w yciu politycznym s katolikami. Co wicej, na wszystkich szczeblach hiszpaskiej administracji publicznej — poczwszy od ministrw, a skoczywszy na merach — liczni s katolicy pochodzcy z najrniejszych stowarzysze wiernych: niektrych odgazie Akcji Katolickiej, Narodowego Stowarzyszenia Katolickiego Propagandystw, ktrego pierwszym przewodniczcym by dzisiejszy kardyna Herrera, Kongregacji Maryjnych itp.

Nie chc si wicej rozwodzi na ten temat, lecz korzystam z okazji, by owiadczy raz jeszcze, e Opus Dei nie jest powizane z adnym krajem, z adnym reimem ani z adn tendencj polityczn czy ideologiczn. Jego czonkowie dziaaj zawsze w kwestiach doczesnych z pen swobod, potrafic przyj na siebie odpowiedzialno i nienawidz wszelkich prb wykorzystywania religii dla osigania stanowisk politycznych czy interesw partii.

Proste rzeczy s czasami trudne do wytumaczenia. Dlatego rozwodziem si troch odpowiadajc na Paskie pytanie. W kadym razie jedno jest pewne, a mianowicie, e plotki ktre komentowalimy stanowi ju przeszo. Kalumnie te s ju od dawna cakowicie zdyskwalifikowane: nikt ju w nie nie wierzy. Od pierwszej chwili dziaalimy w sposb cakowicie jawny i otwarty — nie byo adnego powodu, aby dziaa inaczej — tumaczc jasno rodzaj i cele naszego apostolstwa i wszyscy ci, ktrzy chcieli, mogli pozna prawd. I rzeczywicie tysice osb — katolikw i niekatolikw, chrzecijan i niechrzecijan — spoglda serdecznie i z szacunkiem na nasz prac i wsppracuje z nami.


66

Z drugiej strony postp historii Kocioa doprowadzi do pokonania pewnego klerykalizmu, ktry stara si znieksztaci wszystko to, co dotyczy wieckich przypisujc im drugorzdne intencje. Teraz stao si atwiejsze do zrozumienia, e to, czym yo i co proklamowao Opus Dei byo ni mniej, ni wicej tylko tym: boskim powoaniem zwykego chrzecijanina cile z okrelonym nadprzyrodzonym zaangaowaniu.

Mam nadziej, e przyjdzie czas, kiedy zdanie: katolicy przenikaj do rodowisk spoecznych, przestanie by wymawiane i e wszyscy zdadz sobie spraw z tego, e jest to wyraenie klerykalne. W kadym razie nie ma ono zupenie zastosowania do apostolstwa Opus Dei. Czonkowie Dziea nie potrzebuj przenika do struktur doczesnych dziki prostemu faktowi, e s zwykymi obywatelami, podobnie jak inni, jako e cay czas tam s.

Jeli Bg wzywa do Opus Dei osob, ktra pracuje w fabryce, w szpitalu bd w parlamencie, oznacza to, e w przyszoci ta osoba bdzie dziki asce Boej zdecydowana zastosowa odpowiednie rodki do uwicenia tego zawodu. Nie chodzi o nic innego, jak tylko o zdobycie wiadomoci radykalnych wymogw przekazu ewangelicznego, zgodnie z otrzymanym specyficznym powoaniem.

Mylenie, e zdobycie tej wiadomoci oznacza porzucenie normalnego ycia, jest umotywowane jedynie w przypadku tych, ktrzy otrzymuj od Boga powoanie zakonne z jego contempus mundi, z pogard bd brakiem przywizania do spraw tego wiata. Lecz pragn uczyni z porzucenia wiata istot czy kulminacj chrzecijastwa jest ewidentnym naduyciem.

To nie Opus Dei wprowadza swoich czonkw do okrelonych rodowisk; oni ju tam byli, powtarzam, i nie maj powodu do tego, by z nich wychodzi. Nadto, powoania do Opus Dei — ktre wynikaj z aski Boej i z tego apostolstwa przyjani i zaufania, o ktrym wczeniej mwiem — maj miejsce we wszystkich rodowiskach.

By moe ta prostota rodzaju i sposobu dziaania w Opus Dei bya trudnoci dla tych, ktrzy s peni komplikacji i zdaj si niezdolni do zrozumienia czegokolwiek czystego i prostego.

Oczywicie zawsze bdzie kto, kto nie zrozumie istoty Opus Dei i nie dziwi nas to, gdy ju Pan Jezus uprzedzi swoich, przewidujc takie trudnoci, mwic do nich: non est discipulus super Magistrum (Mt 10,24), ucze nie jest czym wikszym od Nauczyciela. Nikt nie moe oczekiwa tego, e wszyscy go bd ceni, cho ma prawo do tego, by wszyscy szanowali go jako osob i dziecko Boe. Niestety, s fanatycy, ktrzy w sposb totalitarny chc narzuci swoje idee i ci nigdy nie pojm mioci, jak czonkowie Opus Dei ywi do wolnoci osobistej innych i do swej wasnej wolnoci osobistej — zawsze z osobist odpowiedzialnoci.

Przypominam sobie bardzo obrazow anegdot. W pewnym miecie, ktrego nazwy nie chciabym wymienia, Rada Miejska rozwaaa moliwo przyznania pomocy ekonomicznej okrelonej pracy edukacyjnej, prowadzonej przez czonkw Opus Dei. Praca ta, jak zreszt wszystkie przedsiwzicia apostolstwa korporacyjnego, prowadzone przez Dzieo, jest oczywicie spoecznie uyteczna. Wikszo radnych bya za przyznaniem pomocy. Tumaczc powody takiego stanowiska jeden z nich, socjalista, powiedzia, e pozna osobicie prac wykonywan przez ten orodek: "Jest to dziaalno — powiedzia — wyjtkowa, przycigajca uwag. Ci, ktrzy j prowadz, s wielkimi zwolennikami wolnoci osobistej. W tym domu akademickim mieszkaj studenci wszystkich religii i wszystkich ideologii”. Radni komunistyczni gosowali przeciwko. Jeden z nich tumaczc swj gos negatywny, powiedzia do socjalisty: "Sprzeciwiam si, bo jeli sprawy wygldaj w ten sposb, ten dom akademicki stanowi efektywn propagand katolicyzmu”.

Kto nie szanuje wolnoci innych, bd pragnie przeciwstawi si Kocioowi, nie moe ceni pracy apostolskiej. Lecz nawet i w tym przypadku, ja, jako czowiek, jestem zobowizany do szanowania go i starania si, by ukierunkowa go ku prawdzie, a jako chrzecijanin, do kochania go i modlenia si za niego.


67

— Wyjaniwszy t kwesti chciabym teraz zapyta o sposoby ksztatowania czonkw, ktre by wykluczay czerpanie jakichkolwiek korzyci doczesnych z faktu przynalenoci do Opus Dei.

— Kada korzy, ktra nie byaby korzyci czysto duchow zostaje zdecydowanie odrzucona, bowiem Opus Dei wymaga bardzo duo. Wymaga wyrzeczenia, powicenia, zaparcia si, nieustannej pracy bez wytchnienia w subie dusz i nie daje nic w zamian. Chciabym przez to powiedzie, e nie daje w zamian korzyci materialnych, doczesnych. Bowiem na paszczynie ycia duchowego daje duo. Daje rodki, by walczy i zwyciy w walce ascetycznej. Prowadzi drogami modlitwy. Uczy traktowa Jezusa jak brata, widzie Boga we wszystkich okolicznociach ycia, czu si dzieckiem Boga, a zatem uczy rozpowszechnia Bo nauk.

Osoba, ktra nie czyni postpw na drodze ycia wewntrznego — a do zrozumienia, e warto odda si cakowicie, odda wasne ycie Panu, nie moe wytrwa w Opus Dei, gdy wito nie jest etykiet, a gbokim wymogiem. Z drugiej strony, Opus Dei nie prowadzi adnej dziaalnoci o celach politycznych, gospodarczych czy ideologicznych: adnej akcji doczesnej. Jego jedyn dziaalnoci jest nadprzyrodzone ksztatowanie czonkw i dziea apostolskiego — innymi sowy: ciga opieka duchowa nad kadym z czonkw oraz przedsiwzicia apostolstwa korporacyjnego, w zakresie pomocy, dobroczynnoci, edukacji itd.

Czonkowie Opus Dei poczyli si jedynie po to, by i bardzo okrelon drog witoci i wsppracowa w okrelonych dzieach apostolskich. Ich wzajemne zobowizania wykluczaj jakikolwiek interes doczesny z prostego powodu, e na tym polu wszyscy czonkowie Opus Dei s wolni. Kady zatem idzie swoj drog, majc rne cele i interesy, czasami nawet sprzeczne.

W konsekwencji wycznie boskiego celu Dziea, jego duch jest duchem wolnoci, duchem prowadzcym do mioci dla osobistej wolnoci wszystkich ludzi. I poniewa to umiowanie wolnoci jest szczerym, a nie jedynie zwykym, teoretycznym hasem, kochamy konieczn konsekwencj wolnoci, to znaczy pluralizm. W Opus Dei pluralizm jest podany i kochany, a nie tylko tolerowany czy w jaki sposb utrudniany. Gdy pord czonkw Dziea widz tyle rnych idei, tyle rnych stanowisk — odnonie kwestii politycznych, ekonomicznych, spoecznych artystycznych itd. — to obraz ten cieszy mnie ogromnie, gdy wiadczy, e wszystko dzieje si jak powinno; frontem do Boga.

Jedno ducha i rnorodno w sprawach doczesnych s do pogodzenia wwczas, gdy nie krluje fanatyzm i nietolerancja, a przede wszystkim, gdy yje si wiar, wiedzc, e my, ludzie, nie jestemy zczeni prostymi wizami sympatii czy interesu, a dziaaniem samego Ducha, ktry czynic nas brami Chrystusa prowadzi nas do Boga Ojca.

Prawdziwy chrzecijanin nie myli nigdy, by jedno w wierze, wierno Nauce i Tradycji Kocioa, jak rwnie troska o to, by do wszystkich dotaro zbawcze ordzie Chrystusa, byy w sprzecznoci z rnoci stanowisk w sprawach, ktre Bg zostawi, jak zwyklimy mawia, swobodnej dyskusji ludzi. Co wicej, jest w peni wiadomy, e ta rnorodno jest czci skadow boskiego planu, jest chciana przez Boga, ktry rozdaje swoje dary i swoje wiato wedle swego upodobania. Chrzecijanin powinien kocha innych i dlatego powinien szanowa opinie rne od wasnych i wspy w sposb braterski z tymi, ktrzy myl inaczej.

Wanie dlatego, e czonkowie Dziea uksztatowali si w tym duchu niemoliwe jest, by ktokolwiek z nich myla o wykorzystywaniu faktu przynalenoci do Opus Dei, by uzyska korzyci osobiste, bd, aby narzuci innym opcje polityczne czy kulturalne. Pozostali czonkowie nie chcieliby tego tolerowa i doprowadziliby go do zmiany stanowiska bd do opuszczenia Opus Dei. Jest to punkt, w ktrym nikt w Opus Dei nigdy nie pozwoli sobie na najmniejsze odchylenie, gdy winien broni nie tylko swojej wolnoci osobistej, lecz rwnie nadprzyrodzonego charakteru pracy, jakiej si odda. Myl dlatego, e wolno i odpowiedzialno osobista s najlepsz gwarancj nadprzyrodzonego celu Dziea Boego.


68

— Mona by pomyle, by moe, e do tej pory Opus Dei byo wspomagane entuzjazmem pierwszych czonkw, cho s ich ju tysice. Czy istnieje jaki rodek, ktry stanowi gwarancj cigoci Dziea, na przekr ryzyku, waciwemu wszelkim instytucjom, moliwego ochodzenia si pocztkowego zapau czy porywu?

— Dzieo nie opiera si na entuzjazmie, lecz na wierze. Pocztkowe lata — dugie lata — byy bardzo cikie i widziao si tylko trudnoci. Opus Dei wyszo z nich zwycisko dziki asce Boej, modlitwie i powiceniu pierwszych czonkw, nie dysponujc rodkami ludzkimi. Bya tylko modo, dobry humor i pragnienie wypeniania Woli Boej.

Od pocztku broni Opus Dei zawsze bya modlitwa, ycie oddane, milczce wyrzeczenie si wszelkiego egoizmu w subie dusz. Jak mwiem Panu wczeniej, do Opus Dei przychodzi si by otrzyma ducha, ktry prowadzi wanie do dania z siebie wszystkiego pracujc nadal we wasnym zawodzie w imi mioci Boga i przez Niego wszystkich istot Jego.

Gwarancj tego, by nie miao miejsca adne ochodzenie jest to, by moje dzieci nie utraciy nigdy tego ducha. Wiem, e dziea ludzkie niszczej z czasem; ale nie dzieje si tak z dzieami boskimi, jeli ludzie ich nie poni. Tylko wtedy, kiedy traci si boski poryw pojawia si korupcja i upadek. W naszym przypadku wida jasno Opatrzno Pana Boga, ktry — w tak krtkim czasie czterdziestu lat — sprawia, e wrd zwykych obywateli, takich samych jak inni, z tak rnych narodw, przyjmuje si i jest wypeniane to specyficzne powoanie.

Celem Opus Dei, powtarzam raz jeszcze, jest wito kadego z jego czonkw, mczyzn i kobiet, ktrzy znajduj si nadal w miejscu, jakie zajmowali w wiecie. Jeli kto nie przychodzi do Opus Dei po to, aby sta si witym pomimo wszystko — to znaczy pomimo wasnej ndzy, wasnych bdw osobistych — odejdzie natychmiast. Myl, e wito wzywa do witoci i prosz Boga, aby w Opus Dei nie zabrako nigdy tego glbokiego przekonania, tego ycia w wierze. Jak Pan widzia, nie ufamy wycznie gwarancjom ludzkim czy prawnym. Dziea, ktre inspiruje Bg, poruszaj si w rytmie aski. Moja jedyna recepta jest nastpujca: by witymi, pragn by witymi witoci osobist.


69

— Dlaczego kapani znajduj si w instytucji ewidentnie wieckiej, jak jest Opus Dei? Czy kady czonek Opus Dei moe zosta kapanem, czy tylko ci, ktrzy zostali wybrani przez dyrektorw?

— Powoanie do Opus Dei moe otrzyma kada osoba, ktra pragnie si uwici we wasnym stanie: bdc stanu wolnego, yjc w maestwie czy we wdowiestwie, bdc wieckim czy duchownym.

Dlatego do Opus Dei wstpuj rwnie ksia diecezjalni; pozostaj oni nadal ksimi diecezjalnymi, Dzieo za pomaga jedynie dy do doskonaoci chrzecijaskiej waciwej ich stanowi drog uwicania ich codziennej pracy, ktr stanowi wanie wykonywanie posugi kapaskiej w subie ich wasnego biskupa, diecezji i caego Kocioa. W ich przypadku, jak w kadym innym, powizanie z Opus Dei nie zmienia w adnym stopniu ich stanu: nadal w peni powicaj si misjom jakie im zaleca ich Ordynariusz oraz innym apostolstwom i dziaalnoci jak maj obowizek wykona, a Dzieo nie miesza si im nigdy do tych zada. Uwicaj si zarazem praktykujc, w sposb moliwie najbardziej doskonay, cnoty waciwe duchownemu.

Oprcz tych duchownych, ktrzy przyczaj si do Opus Dei po otrzymaniu wice, znajduj si w Dziele inni duchowni, ktrzy otrzymuj sakrament wice nalec ju do Opus Dei, do ktrego wstpili jako wieccy, jako zwykli chrzecijanie. Chodzi tu o grup nieliczn w porwnaniu z cakowit iloci czonkw — nie dochodzi ona do dwch procent. Celom apostolskim Opus Dei su sw posug kapask rezygnujc zazwyczaj, zalenie od okolicznoci, z wykonywania wczeniejszego zawodu. W sumie s to ludzie rnych profesji, powoani do stanu duchownego po uprzednim zdobyciu przygotowania zawodowego i po przepracowaniu wielu lat we wasnym zawodzie: lekarza, inyniera, mechanika, robotnika i rolnika, nauczyciela, dziennikarza itd. Studiowali nadto odpowiednie kocielne dyscypliny — a do osignicia doktoratu. Nie trac przy tym mentalnoci charakterystycznej dla ducha wasnego zawodu cywilnego; i tak gdy przyjmuj wicenia, staj si lekarzami-duchownymi, adwokatami-duchownymi, robotnikami-duchownymi itd.

Ich obecno jest potrzebna apostolstwu Opus Dei. To apostolstwo, jak ju powiedziaem, rozwijaj gwnie wieccy, ktrzy staraj si by apostoami w swoim wasnym rodowisku pracy przybliajc dusze do Chrystusa drog przykadu, sowa i dialogu. Lecz w apostolstwie, prowadzc dusze po drodze ycia chrzecijaskiego, dochodzi si do sakramentalnego muru. Funkcja uwicajca wieckiego potrzebuje funkcji uwicajcej kapana, ktry administruje sakramentem pokuty, celebruje Eucharysti i gosi Sowo Boe w imieniu Kocioa. A poniewa apostolstwo Opus Dei zakada specyficzn duchowo, jest konieczne, by kapan dawa rwnie ywe wiadectwo tego szczeglnego ducha.

Prcz tej suby czonkom Dziea, kapani ci mog i rzeczywicie su, innym duszom. Gorliwo kapaska, ktra kieruje ich yciem, winna prowadzi ich do tego, by nie pozwoli, by ktokolwiek przeszed obok nich nie otrzymujc czego ze wiata Chrystusa. Wicej, duch Opus Dei, ktry nie zna grup, ani frakcji, pobudza ich do tego, by byli blisko i owocnie zczeni ze swymi brami, innymi diecezjalnymi kapanami: czuj si i istotnie nimi s, kapanami diecezjalnymi we wszystkich diecezjach, w ktrych pracuj i ktrym staraj si suy skutecznie i owocnie.

Pragn podkreli, bo jest to rzecz bardzo wana, e ci wieccy czonkowie Opus Dei, ktrzy otrzymuj wicenia kapaskie, nie zmieniaj swojego powoania. Kiedy przyjmuj kapastwo odpowiadajc w sposb wolny na zaproszenie dyrektorw Dziea, nie czyni tego z myl, e w ten sposb jednocz si jeszcze bardziej z Bogiem, bd d w sposb bardziej skuteczny do witoci: wiedz doskonale, e powoanie laickie jest pene i cakowite samo w sobie, e ich powicenie si Bogu w Opus Dei byo od pierwszej chwili jasn drog do osignicia doskonaoci chrzecijaskiej. wicenia kapaskie nie s wobec tego w adnym razie rodzajem ukoronowania powoania do Opus Dei, s wezwaniem, jakie kieruje si do niektrych, by w nowy sposb suyli innym. Z drugiej strony w Dziele nie ma dwch kategorii czonkw, duchownych i wieckich: wszyscy s i czuj si rwni i wszyscy yj tym samym duchem: samouwiceniem we wasnym stanie.


70

— Mwi Ksidz czsto o pracy: czy mgby Ksidz powiedzie, jakie miejsce zajmuje praca w duchowoci Opus Dei?

— Powoanie do Opus Dei nie zmienia, ani nie modyfikuje w adnym stopniu stanu ycia tego, kto je otrzymuje. A poniewa praca jest wpisana w kondycj ludzk, powoanie nadprzyrodzone do witoci i do apostolstwa w duchu Opus Dei potwierdza to ludzkie powoanie do pracy: ogromna wikszo czonkw Dziea to wieccy, zwykli chrzecijanie bdcy w sytuacji ludzi zawodu, rzemiosa, zajcia czsto absorbujcego, ktrym zarabia si na ycie, utrzymuje si rodzin, przyczynia si do wsplnego dobra, rozwija sw osobowo.

Powoanie do Opus Dei potwierdza to wszystko do tego stopnia, e jedn z podstawowych cech tego powoania jest wanie ycie w wiecie i wykonywanie w nim pracy — liczc si, powtarzam, z wasnymi, osobistymi niedoskonaociami — w sposb moliwie najdoskonalszy, tak z punktu widzenia ludzkiego, jak nadprzyrodzonego. To znaczy pracy, ktra przyczyni si efektywnie do budowania ziemskiego miasta, i ktra wobec tego bdzie wykonana kompetentnie i w duchu suby i uwicenia wiata, bdc w ten sposb elementem uwicajcym i uwiconym.

Ci, ktrzy pragn przey sw wiar w doskonaoci i praktykowa apostolstwo zgodnie z duchem Opus Dei, winni uwica si w swoim zawodzie i uwica nim innych. yjc w ten sposb, nie rnic si tym samym od innych obywateli podobnych im, pracujcych z nimi, czyni wysiki by utosami si z Chrystusem, naladujc Jego trzydzieci lat pracy w w nazaretaskim warsztacie.

Ta zwyczajna praca stanowi nie tylko rodowisko, w ktrym winni si uwica, lecz sam materi ich witoci: pord codziennych przypadoci odkrywaj rk Bo i znajduj bodziec dla swojego ycia w modlitwie. Dziaalno zawodowa uatwia im kontakt z innymi ludmi — krewnymi, przyjacimi, kolegami — oraz z problemami, ktre nurtuj spoeczestwo i cay wiat oferujc im w ten sposb okazj do przeywania tego oddania subie innym, ktre jest istot chrzecijaskiego ycia. Winni zatem czyni wysiki, by da prawdziwe i autentyczne wiadectwo Chrystusa po to, by wszyscy nauczyli si poznawa i kocha Pana i odkrywa, e normalne ycie w wiecie, codzienna praca, moe by spotkaniem z Bogiem.

Innymi sowy wito i apostolstwo stanowi jedno z yciem czonkw Dziea, i dlatego praca jest zwornikiem dla ich ycia duchowego. Ich oddanie Bogu czy si z prac, ktr wykonywali przed przyjciem do Dziea i ktr po przystpieniu do niego nadal peni.

Kiedy w pierwszych latach mojej duszpasterskiej dziaalnoci zaczem gosi te pogldy, niektre osoby nie rozumiay mnie, inne gorszyy si: przyzwyczajone byy do tego, by mwiono o wiecie zawsze w sposb pejoratywny. Pan Bg pozwoli mi zrozumie, a ja staraem si przekaza to innym, e wiat jest dobry, poniewa dziea Boga s doskonae i e to my, ludzie, czynimy wiat zym grzeszc.

Mwiem wwczas i powtarzam to teraz, e winnimy kocha wiat, gdy w wiecie spotykamy Boga, gdy w zdarzeniach i wypadkach wiata Bg objawia si nam i odkrywa si przed nami.

Zo i dobro mieszaj si w ludzkiej historii std chrzecijanin winien potrafi odrnia; lecz w adnym wypadku to rnienie nie powinno prowadzi go do negowania dobroci dzie Boga, wprost przeciwnie, do poznania i uznania tego co boskie, objawiajce si w tym, co ludzkie, nawet za naszymi wasnymi sabociami. Dobre haso dla ycia chrzecijaskiego mona znale w nastpujcych sowach Apostoa: Wszystko jest wasze, wy za Chrystusa, a Chrystus — Boga, (1 Kor 3,22-23), i tak wanie wykonywa wskazania tego Boga, ktry pragnie zbawi wiat.


71

— Czy mgby Ksidz powiedzie co na temat rozwoju Dziea w czasie tych czterdziestu lat istnienia? Jakie s jego najwaniejsze prace apostolskie?

— Musz powiedzie przede wszystkim, e nieustannie dzikuj Panu Bogu za to, e w askawoci Swojej pozwoli mi widzie Dzieo, ktre tak rozpowszechnione jest po caym wiecie po czterdziestu zaledwie latach jego istnienia. Kiedy si zrodzio, w roku 1928, w Hiszpanii, zrodzio si od razu rzymskim, co dla mnie oznacza katolickim, uniwersalnym. A jego pierwszym impulsem bya nieunikniona ekspansja do wszystkich krajw.

Mylc o tych latach, ktre ju upyny, przypominam sobie wiele wydarze napeniajcych mnie radoci, cho przeplatajcych si z trudnociami i troskami, ktre w pewnym sensie s sol ycia, przypominaj mi skuteczno aski Boej i oddanie — pene radosnego powicenia — tylu mczyzn i tyle kobiet, ktrzy potrafili by wierni. Pragn, aby byo jasne, e podstawowe apostolstwo Opus Dei to to, ktre rozwija indywidualnie kady czonek w sobie waciwym miejscu pracy, ze swoj rodzin, pord swoich przyjaci. To praca, ktra nie zwraca uwagi, ktr nieatwo wyrazi w statystykach, lecz ktra tworzy owoce witoci w tysicach dusz dcych za Chrystusem, w milczeniu i skutecznie, pord codziennych zada zawodowych.

Na ten temat nie warto mwi wiele wicej. Mgbym opowiedzie Panu przykadowo ycie wielu osb, lecz to wynaturzyoby pikno ludzkie i boskie tej pracy pozbawiajc j intymnoci. Sprowadzenie ich do cyfr czy statystyk byoby jeszcze gorsze, gdy sprowadzaoby si do czczego pragnienia katalogowania owocw aski w duszach.

Mog opowiedzie Panu o pracach apostolskich, jakimi kieruj w wielu krajach czonkowie Dziea. Chodzi o prace o zaoeniach duchowych i apostolskich, w ktrych stara si pracowa z uwag i doskonaoci rwnie ludzk, i w ktrych wspdziaa wiele osb nie nalecych do Opus Dei, lecz rozumiejcych nadprzyrodzon warto tej pracy, bd cenicych jej wartoci ludzkie, jak to ma miejsce w przypadku tylu niechrzecijan, ktrzy efektywnie pomagaj. Chodzi zawsze o prace wieckie, rozwijane przez zwykych obywateli w ramach ich normalnych praw obywatelskich, i zgodnie z prawami kadego kraju. Te prace apostolskie zawsze s prowadzone wedug kryteriw zawodowych. To znaczy, e s to zadania, ktre nie sigaj po adne przywileje i nie szukaj jakichkolwiek protekcji.

Zna Pan z pewnoci jedn z tych prac prowadzonych tu w Rzymie. Myl o orodku ELIS, ktry zajmuje si doskonaleniem zawodowym i integralnym ksztaceniem robotnikw, prowadzi szkoy, biblioteki, rozwija dziaalno sportow i kulturaln, itd. Jest to praca, ktra odpowiada potrzebom Rzymu i szczeglnym okolicznociom rodowiska ludzkiego w ktrym powstaa — dzielnicy Tiburtino. Podobne prace s prowadzone w Chicago, Madrycie, Meksyku i wielu innych miejscach.

Innym przykadem mgby by "Strathmore College of Arts and Science w Nairobi”. Chodzi o "college” — liceum, w ktrym uczyy si setki uczniw z Kenii, Ugandy i Tanzanii. W tym orodku niektrzy Kenijczycy z Opus Dei, wraz z innymi wspobywatelami, prowadzili niezwykle wan dziaalno pedagogiczn i spoeczn. By to pierwszy orodek Afryki Wschodniej, ktry dokona penej integracji rasowej i swoj prac przyczyni si znacznie do afrykanizacji kultury. To samo naley powiedzie na temat "Kianda College”, rwnie w Nairobi, ktry wykonuje pierwszoplanowe zadanie w ksztatowaniu nowej kobiety afrykaskiej.

Mog tu przywoa rwnie, jako jeszcze jedn z prac Uniwersytet w Navarra. Od chwili powstania w 1952 roku rozwin si i obecnie liczy osiemnacie wydziaw, zakadw i instytutw, w ktrych studiuje przeszo sze tysicy studentw. Na przekr temu, co niedawno pisay niektre gazety, musz powiedzie, e Uniwersytet w Navarra nie by utrzymywany z subwencji pastwowych. W adnym wypadku pastwo hiszpaskie nie pokrywa kosztw jego utrzymania, przyczynio si jedynie pewnymi dotacjami do utworzenia nowych miejsc szkolnych. Uniwersytet w Navarra utrzymuje si dziki pomocy osb i stowarzysze prywatnych. System nauczania i ycia uniwersyteckiego, oparty na kryterium odpowiedzialnoci osobistej i solidarnoci midzy wszystkimi, ktrzy tam pracuj, okaza si skuteczny stanowic bardzo pozytywne dowiadczenie w obecnej sytuacji uniwersytetu na wiecie.

Mgbym powiedzie Panu rwnie o pracach innego rodzaju w Stanach Zjednoczonych, Japonii, Argentynie, Australii, na Filipinach, w Anglii, we Francji itd. Lecz nie jest to potrzebne. Starczy powiedzie, e Opus Dei jest obecnie rozprzestrzenione na wszystkich kontynentach i e nale do niego osoby przeszo szedziesiciu narodowoci, najrniejszych ras i grup spoecznych.


72

— Aby zakoczy: czy jest Ksidz zadowolony z tych czterdziestu lat dziaalnoci? Czy dowiadczenia ostatnich lat, zmiany spoeczne, Sobr Watykaski II itp. zasugeroway Ksidzu moe jakie zmiany w strukturze?

— Zadowolony? Nie mog nie by co najmniej zadowolony, gdy widz, e pomimo moich osobistych niedoskonaoci, Pan Bg uczyni wok tego Dziea Boego tyle cudownych rzeczy. Dla czowieka, ktry yje wiar, jego ycie bdzie zawsze histori Miosierdzia Boego. Niektre momenty tej historii by moe trudno bdzie odczyta, bo wszystko moe wydawa si niepotrzebnym, czy te klsk. Innym razem Pan pozwala widzie obfite owoce i wwczas jest naturalne, e serce wypenia si uczuciem dzikczynienia.

Jedn z moich najwikszych radoci byo widzie jak Sobr Watykaski II proklamowa z wielk jasnoci boskie powoanie laikatu. Bez adnego samochwalstwa musz powiedzie, e odnonie tego, co dotyczy naszego ducha, Sobr nie przedoy zaproszenia do zmian lecz, wprost przeciwnie, potwierdzi to, czym — dziki asce Boej — ylimy i czego nauczalimy od tylu lat. Gwn cech charakterystyczn Opus Dei nie s jakie techniki czy metody apostolstwa, czy jakie okrelone struktury, lecz duch, ktry prowadzi wanie do uwicania zwykej pracy.

Powtarzam: wady i niedoskonaoci osobiste posiadamy wszyscy. I wszyscy winnimy egzaminowa powanie samych siebie w obecnoci Boga i konfrontowa nasze wasne ycie z tym, czego Pan Bg od nas wymaga. Lecz nie zapominajmy tego, co najwaniejsze: si scires donum Dei! (J 4,10), gdyby rozpoznaa dar Boy! — powiedzia Jezus do Samarytanki. A wity Pawe dodaje: Przechowujemy za ten skarb w naczyniach glinianych, aby z Boga bya owa przeogromna moc a nie z nas (2 Kor 4,7).

Chrzecijaski rachunek — pokora, rozpoczyna si od rozpoznania daru Boego. Jest czym bardzo rnym od zamknicia si wobec biegu wydarze, poczucia niszoci czy od utraty ducha w obliczu historii. W yciu osobistym i czsto rwnie w yciu stowarzysze czy instytucji mog by rzeczy do zmienienia, nawet moe ich by wiele, lecz stanowisko z jakim chrzecijanin musi stawi czoa tym problemom winno by przede wszystkim zdumieniem w obliczu wielkoci dzie Boga w porwnaniu z maoci ludzk.

Aggiornamento. winno mie miejsce przede wszystkim w yciu osobistym, by ustawi to ycie zgodnie z t "star” nowoci Ewangelii. By nowoczesnym oznacza utosami si z Chrystusem, ktry nie jest osobistoci, ktra ju mina; Chrystus y i y bdzie zawsze: wczoraj, dzi i na wieki (Hebr 13,8).

Jeli chodzi o Opus Dei, to spogldajc na cao mona stwierdzi bez adnej arogancji, dzikujc Bogu za Jego dobro, e nie bdzie mie nigdy problemw z adaptacj do wiata: nigdy nie znajdzie si w koniecznoci doprowadzenia wszystkiego do stanu na dzi. Bg, Pan Nasz, ustawi Dzieo na dzi raz na zawsze, dajc mu t szczegln cech laick; i nigdy nie bdzie potrzebowao dostosowywa si do wiata, gdy wszyscy jego czonkowie s ze wiata; nie bdzie musiao i za postpem ludzkim, bo wszyscy czonkowie Dziea, razem z innymi ludmi, ktrzy yj w wiecie, czyni ten postp swoj codzienn prac.


Poprzedni Nastpny