Josemaría Escrivá Obras
55

Zacz potrafi wielu, ale niewielu koczy, a do tych niewielu powinnimy nalee my sami, ktrzy staramy si postpowa jak dzieci Boe. Nie zapominajcie, e tylko zadania wypenione do koca z mioci, i to dobrze wypenione, zasuguj na pochwa Pana, ktr czytamy w Pimie witym: wicej znaczy zakoczenie sprawy ni jej pocztek.

Moe ju przy innej okazji syszelicie ode mnie to, co chciabym wam teraz opowiedzie na nowo, gdy wydaje mi si bardzo pouczajce. Swego czasu szukaem w Rytuale Rzymskim formuy bogosawiestwa ostatniej cegy budowanego domu, ktra jest wana, gdy wieczy jako symbol tward, usiln i wytrwa prac wielu ludzi na przestrzeni wielu lat. Zdziwiem si bardzo, gdy stwierdziem, e taka modlitwa nie istnieje. Musiaem si zadowoli benedictio ad omnia, oglnym bogosawiestwem. Przyznaj, e wydawao mi si to wprost niemoliwe, by istniaa taka luka, i powoli, z uwag przejrzaem spis treci Rytuau, lecz daremnie.

Wielu chrzecijan zatracio przekonanie, e penia ycia, ktrej Pan oczekuje od swoich dzieci, wymaga wykonywania swoich codziennych zada z prawdziw starannoci, gdy to wanie t prac maj one uwica a do najmniejszych szczegw.

Nie moemy ofiarowa Panu czego, co w miar naszych ograniczonych moliwoci nie jest doskonae, wykonane bez bdu, starannie w najdrobniejszych szczegach: Bg nie przyjmuje partaniny. adnego zwierzcia ze skaz nie bdziecie skada w ofierze — upomina nas Pismo wite — bo to nie byoby od was przyjte. Dlatego praca, ktra wypenia nasz dzie i pochania wszystkie nasze siy, winna by ofiar godn Stwrcy, operatio Dei, prac Bo i dla Boga. Sowem, zadaniem wykonanym nienagannie.


56

Jeli zastanowicie si nad wieloma pochwaami wypowiedzianymi o Jezusie przez tych, ktrzy byli wiadkami Jego ycia, stwierdzicie, e jest wrd nich taka wypowied, ktra w pewien sposb zawiera wszystkie pozostae. Mam na myli owo pene zdumienia i entuzjazmu zawoanie ludu na widok Jego cudw: bene omnia fecit, dobrze uczyni wszystko — zarwno wielkie cuda jak drobne, codzienne uczynki, ktre nikogo nie olnieway ale ktre wykona Ten, ktry jest perfectus Deus, perfectus homo, prawdziwym Bogiem i prawdziwym czowiekiem.

Cae ycie naszego Pana napawa mnie mioci. Szczeglnie jednak ujmuje mnie trzydzieci lat Jego ycia, ukrytego w Betlejem, Egipcie i w Nazarecie. Ten dugi czas, o ktrym Ewangelia zaledwie wzmiankuje, komu patrzcemu na to powierzchownie mgby si wydawa pozbawionym znaczenia. A jednak zawsze uwaaem, e to milczenie o yciu Nauczyciela jest bardzo wymowne i zawiera w sobie wspania nauk dla chrzecijan. Byy to intensywne lata pracy i modlitwy. Podczas tych lat Jezus Chrystus prowadzi zwyczajne ycie — mona powiedzie: ycie takie jak nasze — ludzkie i Boe zarazem. Take tam, w owym prostym i nieznanym warsztacie rzemielniczym, Jezus wykonywa wszystko doskonale, jak pniej postpowa na oczach tumw.


57

Od pocztku swego istnienia — nie jest to moim wymysem — czowiek musia pracowa. Wystarczy otworzy pierwsze strony Pisma witego. Moemy tam przeczyta, e zanim grzech przyszed na wiat, a w jego nastpstwie mier, wszelkie cierpienia i ndza, Bg ulepi Adama z ziemskiej gliny i stworzy dla niego i jego potomstwa ten pikny wiat, ut operaretur et custodiret illum — aby go uprawia i doglda.

Musimy by wiadomi, e praca jest wspania rzeczywistoci i jest ona dla nas nieuchronnyn prawem, ktremu w taki czy inny sposb wszyscy jestemy poddani, jakkolwiek niektrzy chcieliby si spod tego wyama. Zapamitajcie to sobie: obowizek pracy nie jest nastpstwem grzechu pierworodnego, ani te nie jest wynalazkiem czasw wspczesnych. Praca jest niezbdnym rodkiem, ktry Bg powierza nam na ziemi. Ma ona wypeni nasze dni i uczyni z nas uczestnikw stwrczej mocy Boga tak, bymy mogli zapewni sobie byt i rwnoczenie zbiera plon na ycie wieczne, gdy czowiek rodzi si by pracowa, jak ptak — by unie si w gr.

Moecie na to odpowiedzie, e upyno ju wiele wiekw, a tymczasem niewielu ludzi myli w ten sposb; e wikszo trudzi si z innych powodw: jedni dla pienidzy, inni w celu utrzymania rodziny, jeszcze inni dla awansu spoecznego, dla rozwinicia swoich zdolnoci, a wreszcie dla zaspokojenia swoich nieuporzdkowanych namitnoci, bd te celem przyczynienia si do postpu spoecznego. Innymi sowy: ludzie podchodz do swoich zaj jako do twardej koniecznoci, przed ktr nie mona uciec.

W przeciwiestwie do tego paskiego, egoistycznego i przyziemnego podejcia do pracy musimy — ty i ja — pamita i przypomina innym ludziom, e jestemy dziemi Boga i e Ojciec nasz zwraca si do nas z tym samym wezwaniem, co waciciel winnicy z przypowieci ewangelicznej, ktry powiedzia do syna: Dziecko, id dzisiaj i pracuj w winnicy! Zapewniam was, e jeeli codziennie bdziemy si stara o to, aby swoje osobiste obowizki traktowa jako Bo prob skierowan do nas, nauczymy si wypenia do koca swoje zadania z moliwie jak najwiksz doskonaoci ludzk i nadprzyrodzon. Moe czasami bdziemy si buntowa — jak w starszy syn, ktry odpowiedzia: Nie chc — lecz rycho ogarnie nas skrucha i ze wzmoonym wysikiem powicimy si wypenianiu swoich obowizkw.


58

Jeeli sama obecno prawego, godnego szacunku czowieka wywiera dobry wpyw na drugich, to jest rzecz oczywist, e kto swoj myl, postpowaniem i dzikczynieniem trwa nieustannie przy Bogu w kadych okolicznociach i wszelkich sytuacjach, ten musi stawa si coraz lepszym czowiekiem. Doprawdy, gdyby prawda, e Bg nas widzi, bya wyryta w naszej wiadomoci i gdybymy zdawali sobie spraw z tego, e wszystko co czynimy, absolutnie wszystko — bo nic nie ujdzie Jego oczom! — dokonuje si w Jego obecnoci, z jak starannoci wykonywalibymy nasze prace i jake odmienne byyby nasze reakcje! To wanie jest sekretem witoci, ktry gosz od wielu lat: Bg wezwa nas wszystkich, bymy Go naladowali — zarwno was jak mnie; bymy yjc pord wiata — i jako ludzie z tego wiata! — umieli uczyni Chrystusa naszego Pana celem wszystkich uczciwych ludzkich dziaa.

Przyjwszy tak postaw, zrozumiecie lepiej to, e jeli kto z was nie kocha pracy — przeznaczonej mu pracy — jeli nie czuje si autentycznie zaangaowany w ktre ze szlachetnych zaj ziemskich, aby je uwica, krtko mwic: jeli nie czuje powoania zawodowego, nie zrozumie on nadprzyrodzonej istoty nauki, ktr gosz. eby bowiem j zrozumie, trzeba by prawdziwie czowiekiem pracy.


59

Mog powiedzie, bez zarozumiaoci z mojej strony, e od razu poznaj, czy moje sowa docieraj do kogo, czy te spywaj po nim jak woda. Pozwlcie, e otworz przed wami serce po to, abycie mi pomogli skada dziki Bogu. Kiedy w 1928 roku zobaczyem to, czego Bg ode mnie chce, natychmiast przystpiem do dziaania. W owych latach — dziki Ci, Boe, bo wypado mi wiele cierpie i dlatego wiele kocha! — traktowano mnie jak wariata. Niektrzy na znak zrozumienia nazywali mnie marzycielem, dcym do rzeczy niemoliwych. Pomimo trudnoci i osobistej ludzkiej ndzy nadal pracowaem bez zniechcenia; a poniewa ta sprawa nie bya moim wymysem, sama utorowaa sobie drog pord trudnoci i dzisiaj jest rzeczywistoci zakorzenion na caej ziemi, od jednego bieguna do drugiego, rzeczywistoci, ktra wikszoci ludzi wydaje si tak bardzo naturalna, gdy to Pan postara si, aby j uznano za Jego dzieo.

Powiedziaem wam, e wystarczy mi zamieni par sw z jak osob, bym sobie zda spraw z tego, czy mnie ona rozumie czy te nie. Nie jestem jak owa kwoka, ktrej obca rka podsuwa kacze jajo. Dopiero po upywie wielu dni, kiedy pisklta wykluj si z jajka i kiedy widzi, jak ta puszysta kuleczka biega swoimi drkami, po jej koyszcym chodzie poznaje, e nie naley do jej rodziny i, mimo najlepszych chci, nigdy nie nauczy si gdaka. Nigdy nie traktowaem le nikogo, kto odwraca si ode mnie, patrzy na mnie z gry, nawet wtedy, kiedy za moje pragnienie niesienia pomocy odpacano mi impertynencj. Dlatego te gdzie w 1939 roku zwrci moj uwag napis na budynku, w ktrym prowadziem rekolekcje dla rodowiska uniwersyteckiego. Napis ten gosi: niech kady wdrujcy idzie swoj drog. Poyteczna rada!


60

Wybaczcie mi t dygresj i chocia nie odbieglimy od tematu, powrmy do gwnego wtku. Bdcie pewni, e powoanie zawodowe stanowi istotn, nieodczn czstk naszego stanu chrzecijaskiego. Pan chce, abycie byli witymi tam, gdzie si znajdujecie, w zawodzie, ktry z jakich powodw wybralicie dla siebie. Mnie wszystkie zawody wydaj si dobre i szlachetne — jeeli nie sprzeciwiaj si prawu Boemu. Wszystkie je mona wynie na paszczyzn nadprzyrodzon, czyli wczy do tego porywu Mioci, ktry okrela ycie dziecka Boego.

Czuj si nieswojo, kiedy kto mwi o swej pracy z min nieszczsnej ofiary, narzeka, e zajmuje mu ona nie wiadomo ile godzin dziennie, a w rzeczywistoci nie wykonuje nawet poow tego, co jego koledzy o tym samym zawodzie, ktrzy zreszt by moe kieruj si motywami egoistycznymi lub najwyej czysto ludzkimi. Wszyscy tutaj obecni, zebrani na osobistej rozmowie z Jezusem, wykonujemy bardzo konkretne zawody: lekarza, adwokata, ekonomisty... Pomylcie nieco o swoich kolegach, ktrzy wybijaj si prestiem zawodowym, swoj uczciwoci, swoj pen oddania sub: czy nie powicaj wielu godzin w cigu dnia — a nawet w nocy — swej pracy? Czy nie powinnimy czego si od nich nauczy?

Kiedy to do was mwi, zastanawiam si rwnoczenie nad swoim postpowaniem i wyznaj, e stawiajc sobie to pytanie, czuj si nieco zawstydzony na myl, jak niewystarczajca jest moja odpowied, jak bardzo nie sprostaem tej misji, ktr Bg powierzy nam w wiecie; odczuwam natychmiast pragnienie by prosi Boga o przebaczenie. Chrystus — pisze jeden z Ojcw Kocioa — poleci nam by jak lampy; bymy stali si nauczycielami innych, bymy dziaali jako zaczyn, bymy yli jak anioowie wrd ludzi, jak doroli wrd dzieci, jak osoby uduchowione wrd ludzi czysto wyrachowanych, bymy byli nasieniem, bymy przynosili owoc. Gdyby nasze ycie janiao w taki sposb, nie trzeba by byo otwiera ust. Gdybymy nauczali czynem, zbdne byyby sowa. Nie byoby ani jednego poganina, gdybymy byli prawdziwie chrzecijanami.


61

Bdem jest myle, e apostolstwo sprowadza si do dawania wiadectwa poprzez kilka pobonych praktyk. Ty i ja jestemy chrzecijanami, ale rwnoczenie — nie przestajc by nimi ani na chwil — jestemy obywatelami i pracownikami o okrelonych zadaniach, ktre musimy wykona w przykadny sposb, jeeli chcemy uwica si. Sam Jezus nas przynagla: Wy jestecie wiatem wiata. Nie moe si ukry miasto pooone na grze. Nie zapala si te wiata i nie stawia pod korcem, ale na wieczniku, aby wiecio wszystkim, ktrzy s w domu. Tak niech wieci wasze wiato przed ludmi, aby widzieli wasze dobre uczynki i chwalili Ojca waszego, ktry jest w niebie.

Praca zawodowa — wszelka praca zawodowa — zamienia si w wiecznik, ktry przywieca waszym kolegom i przyjacioom. Dlatego zwykem powtarza tym, ktrzy wczaj si do Opus Dei, a odnosi si to take do was wszystkich, ktrzy mnie suchacie: C z tego, e mwi o kim jako o moim dobrym synu — dobrym chrzecijaninie, jeeli musz przy tym powiedzie, e jest on zym szewcem! Jeeli nie stara si dobrze wyuczy swojego zawodu lub starannie go wykonywa, nie bdzie mg uwica go ani te ofiarowa go Panu; a przecie wanie uwicenie zwyczajnej pracy stanowi trzon prawdziwej duchowoci dla nas, ktrzy — zaangaowani w rzeczywistoci ziemskie — chcemy zdecydowanie y z Bogiem.


62

Walczycie z nadmiern wyrozumiaoci wobec siebie — bdcie dla siebie wymagajcy! Czasami zbytnio martwimy si o swoje zdrowie; zbyt wiele mylimy o odpoczynku, ktrego, co prawda, nie powinno brakowa, gdy jest nam wanie potrzebny, aby powraca do pracy z odnowionymi siami. Ale odpoczynek — jak napisaem przed wieloma laty — nie polega na nie robieniu niczego, ale na odpreniu poprzez dziaania, ktre wymagaj mniej wysiku.

Czasem uzasadniamy nasze wygodnictwo przy pomocy faszywych wymwek, zapominajc o tej bogosawionej odpowiedzialnoci, ktra spoczywa na naszych barkach, pracujc ograniczamy si tylko do rzeczy najbardziej niezbdnych, ulegamy bezrozumnym rozumowaniom, byle siedzie z zaoonymi rkami, tymczasem Szatan i jego sprzymierzecy nigdy nie bior urlopu. Posuchaj uwanie i rozwa to, co wity Pawe napisa do chrzecijan, ktrzy z zawodu byli niewolnikami: nalega, by byli posuszni swoim panom: nie suc tylko dla oka, by ludziom si podoba, lecz jako niewolnicy Chrystusa, ktrzy z duszy peni wol Bo. Z ochot sucie, jak gdybycie suyli Panu, a nie ludziom. Jaka to wspaniaa rada dla ciebie i dla mnie!

Promy o wiato Pana Naszego Jezusa Chrystusa i bagajmy Go, aby nam pomg odkrywa w kadej chwili ten boski sens, ktry sprawia, e nasza praca zawodowa staje si fundamentem i osi powoania do witoci. Z Ewangelii wiecie, e Jezus by znany jako faber, filius Mariae, rzemielnik, syn Maryi. Zatem rwnie i my winnimy ze wit dum wykaza czynem, e jestemy ludmi, ktrzy pracuj, rzeczywicie pracuj!

Zwaywszy, e winnimy postpowa zawsze jak wysannicy Boga, musimy zdawa sobie jasno spraw z tego, gdzie zaczyna si nasza niewierno, na przykad, gdy nie wykonujemy pracy do koca, gdy zaniedbujemy si w naszych obowizkach, kiedy nie podzielamy wraz z innymi zaangaowania i powicenia w wykonywaniu obowizkw zawodowych, kiedy maj powody, by nas wytyka jako nierobw, leniwych, nieobowizkowych, prniakw, nieporzdnych, bezuytecznych...Kto bowiem lekceway pozornie mniej wane obowizki, z trudem bdzie mg odnosi zwycistwa w zakresie obowizkw ycia wewntrznego, ktre niewtpliwie s trudniejsze. Kto w drobnej rzeczy jest wierny, ten i w wielkiej bdzie wierny; a kto w drobnej rzeczy jest nieuczciwy, ten i w wielkiej nieuczciwy bdzie.


63

Nie mwi tu o zudnych ideaach. Mam na myli bardzo konkretn rzeczywisto o podstawowym znaczeniu, ktra moe przemieni rodowisko najbardziej pogaskie i najbardziej zamknite wobec wezwa Boych, jak to nastpio w pierwszym okresie ery naszego zbawienia. Wecie sobie do serca sowa anonimowego autora tego czasu, ktry w ten sposb ujmuje wielko naszego powoania: Chrzecijanie s dla wiata tym, czym dusza jest dla ciaa, yj na wiecie, lecz nie nale do wiata, podobnie jak dusza jest w ciele, ale nie jest cielesna. Zamieszkuj we wszystkich krajach, jak dusza zamieszkuje wszystkie czci ciaa. Oddziaywuj poprzez swoje ycie wewntrzne, jak dusza poprzez swoj istot... yj jako pielgrzymi pord rzeczy przemijajcych w nadziei niezniszczalnoci niebios, jak dusza niemiertelna yje obecnie w miertelnym namiocie. Ich liczba wzrasta z dnia na dzie pomimo przeladowa, jak dusza piknieje dziki umartwieniom... I chrzecijanom nie jest dozwolone porzucanie swej misji w wiecie, jak duszy nie wolno samowolnie oddziela si od ciaa.

Dlatego zbdzilibymy, gdybymy pogardzali sprawami doczesnymi: rwnie tutaj oczekuje nas Pan. Nie wtpcie, e my, ludzie, mamy zblia si do Boga poprzez okolicznoci zwyczajnego ycia zrzdzone lub dopuszczone przez Opatrzno w Jej nieskoczonej mdroci. Nie osigniemy tego celu, jeeli nie bdziemy si stara do koca dobrze spenia swoich zada; jeeli nie wytrwamy w zapale pracy podjtej z motyww ludzkich i nadprzyrodzonych; jeeli nie bdziemy pracowa w swoim zawodzie jako najlepsi z pracownikw, a myl, e jeli tylko prawdziwie zechcesz, to moesz pracowa jeszcze lepiej od najlepszego, poniewa chcemy w naszej pracy stosowa wszystkie uczciwe rodki doczesne i wykorzystywa wszystkie pomoce duchowe, by ofiarowa Panu Naszemu prac doskona, wykoczon jak filigranowe dzieo sztuki.


64

Czsto powtarzam, e chwile rozmowy z Jezusem, ktry obecny w Tabernakulum widzi nas stamtd i syszy, nie powinny zamieni si w modlitw bezosobow. Zwacie, e do tego, by nasza medytacja zamienia si w dialog z Panem — nie potrzeba sformuowanych sw. Konieczne jest jednak wyjcie z anonimowoci. Musimy stan w obecnoci Pana takimi, jakimi rzeczywicie jestemy, nie kryjc si w tumie wypeniajcym koci, ani te w potoku pustych sw, ktre nie wypywaj z serca lecz co najwyej ze zwyczaju pozbawionego treci.

Dzisiaj dodam, e rwnie twoja praca winna by osobist modlitw, winna zamieni si w yw rozmow z Ojcem Niebieskim. Jeli dysz do witoci poprzez twoj dziaalno zawodow i w jej ramach, koniecznie musisz stara si przemieni j w modlitw bez anonimowoci. Take twoje sprawy zawodowe musz by wolne od pospnej monotonnoci i bezosobowej rutyny, gdy w przeciwnym razie zmarby w Boy impuls, ktry oywia twoje codzienne dziaanie.

Przychodz mi teraz na myl podre, ktre podejmowaem do miejsc objtych walkami podczas hiszpaskiej wojny domowej. Mimo braku odpowiednich rodkw docieraem wszdzie tam, gdzie kto potrzebowa mojej posugi kapaskiej.

Chocia wczesne, tak szczeglne okolicznoci mogyby dla wielu stanowi podstaw do usprawiedliwienia swojej opieszaoci i niedbalstwa, nie ograniczaem si do zwykych rad ascetycznych. Kierowaa mn wwczas ta sama troska co teraz, troska, ktr z pomoc Bo chciabym rozbudzi w kadym z was: interesowao mnie dobro ich dusz, ale rwnie ich szczcie tu, na ziemi; zachcaem ich, by wykorzystywali czas na poyteczne rzeczy; eby wojna nie bya w ich yciu bia plam; prosiem, by si nie zaniedbywali, aby czynili wszystko co moliwe tak, eby okopy i wartownie nie przypominay wczesnych poczekalni, gdzie ludzie zabijali czas wyczekujc na pocigi, ktre, jak si wydawao, nigdy nie miay nadej...

Zalecaem im w szczeglnoci, by zajli si poyteczn prac, moliw do pogodzenia z ich sub wojskow — na przykad studiowaniem, nauk jzykw obcych; radziem im by nigdy nie przestawali by ludmi Boymi i troszczyli si o to, aby cae ich postpowanie stawao si operatio Dei, prac Bo. I z podziwem stwierdzaem, e ci chopcy w tak nieatwych sytuacjach cudownie na to odpowiadali. Rzuca si w oczy ich wewntrzny hart.


65

Pamitam take swj pobyt w Burgos w tym samym okresie. Przybywao ich tam bardzo wielu, by podczas urlopu spdzi ze mn kilka dni. Z kilkoma moimi synami duchowymi dzieliem wsplny pokj w zrujnowanym hotelu i chocia brakowao nam rzeczy najniezbdniejszych, organizowalimy si w taki sposb, aby tym, ktrzy przybywali — a byy ich setki — nie brako niczego potrzebnego do odpoczynku i na zebranie nowych si.

Miaem zwyczaj spracerowania nad brzegami Arlanzonu, kiedy rozmawiaem z nimi, wysuchiwaem ich zwierze, staraem si da im odpowiedni rad, aby ich umocni lub otworzy nowe horyzonty ycia wewntrznego i zawsze, z pomoc Bo, dodawaem im odwagi, bodcw, rozpalaem w nich pragnienie ycia chrzecijaskiego. Czasami podczas przechadzek dochodzilimy do klasztoru w Las Huelgas, a czasami udawalimy si do katedry.

Lubiem wyprowadza ich na wie, eby na grze z bliska mogli podziwia gotycki maswerk, prawdziw koronk wyrzebion w kamieniu, owoc cierpliwej i mudnej pracy. Podczas tych rozmw zwracaem im uwag, e tych wspaniaoci wcale nie wida z dou. To, co tak czsto powtarzaem, stawao si namacalnie uchwytne. Mwiem: to jest praca Boa, dzieo Boe. Powstaje ono wtedy, gdy si wasn prac wykonuje tak doskonale, e przypomina owe koronki z kamienia! Przykad by tak dobry, przekonywujcy, e ci modzi ludzie zrozumieli: caa ta praca mistrzw bya modlitw, piknym dialogiem z Panem. Ci, ktrzy rozwinli tu cay swj kunszt, wiedzieli doskonale, e nikt, kto patrzy z miejskich ulic, nie dostrzee w ogle ich wysiku: by on przeznaczony wycznie dla Boga. Czy teraz rozumiesz, jak powoanie zawodowe moe ci zblia do Boga? Czy tak samo jak owi kamieniarze, a twoja praca stanie si rwnie operatio Dei, dzieem ludzkim noszcym znami i rysy Boe.


66

Poniewa jestemy wiadomi, e Bg obecny jest wszdzie, chwalimy Go, gdy uprawiamy swe pola i piewamu ku Jego chwale, kiedy pyniemy po morzach i wykonujemy wszystkie nasze prace. W ten sposb w kadej chwili jestemy zjednoczeni z Bogiem. Nawet kiedy znajdziecie si w izolacji, poza swoim normalnym rodowiskiem — jak owi chopcy z okopw — pozostaniecie cile zjednoczeni z Panem dziki owej cigej, usilnej i osobistej pracy, ktr nauczylicie si przemienia w modlitw, gdy zaczynacie j i koczycie w obecnoci Boga Ojca, Boga Syna i Boga Ducha witego.

Ale nie zapominajcie, e znajdujecie si take w obecnoci ludzi i e oni oczekuj od was — od ciebie! — chrzecijaskiego wiadectwa. Dlatego w pracy zawodowej i w rzeczach ludzkich w ogle winnimy postpowa tak, by nikt, kto nas zna i szanuje, nie musia si przed nikim wstydzi i bymy my sami nie musieli si przed nikim rumieni. Jeeli bdziecie postpowa w tym duchu, ktry staram si wam wpoi, nie przyniesiecie wstydu tym, ktrzy wam zaufali, ani te sami sobie. Nie przydarzy si wam to, co mogo si przydarzy owemu czowiekowi z przypowieci ewangelicznej, ktry postanowi sobie wybudowa wie: gdyby zaoy fundament, a nie zdoaby wykoczy, wszyscy, patrzc na to, zaczliby drwi z niego: Ten czowiek zacz budowa, a nie zdoa wykoczy.

Zapewniam was, e jeeli nie zatracicie spojrzenia nadprzyrodzonego, uwieczycie swe dzieo, dokoczycie budow waszej katedry a do ostatniego kamienia.


67

Possumus! — Moemy! Z Bo pomoc rwnie my moemy odnie zwycistwo w tej walce. Bdcie pewni, e wcale nie jest trudno przemieni prac w modlitewny dialog. Kiedy tylko ofiarujemy j Bogu i przystpujemy do niej, Bg ju nas syszy i wspomaga. Stajemy si duszami kontemplacyjnymi pord naszych codziennych zaj! Ogarnia nas coraz wiksza pewno, e On na nas patrzy i moe da teraz od nas jakiego nowego przezwycienia si, drobnego wyrzeczenia, miego umiechu dla kogo, kto zjawia si nie w por, rozpoczcia najpierw mniej przyjemnego lecz pilniejszego zadania, troski o zachowanie porzdku i wytrwaego spenienia do koca drobnego nawet obowizku, ktry mona byo zaniedba, albo nieodkadania na jutro tego, co powinnimy zrobi dzisiaj. A wszystko to po to, aby sprawi rado naszemu Ojcu Bogu! I moe na twoim biurku lub w innym dyskretnym miejscu umiecisz krucyfiks, ktry dla ciebie stanowi w budzik ducha kontemplacji, bowiem Ukrzyowany sta si dla ciebie niejako ksig, z ktrej sercem i myl uczysz si, co znaczy suy.

Jeeli zdecydujesz si na kroczenie tymi drogami kontemplacji pord swej zwyczajnej pracy — bez udziwniania, porzucania wiata, pord twoich codziennych zaj — natychmiast poczujesz, e jeste przyjacielem Nauczyciela i e otrzymae Boe zadanie torowania Boych cieek na ziemi wszystkim ludom. Tak! Poprzez t twoj prac przyczynisz si do poszerzenia krlestwa Chrystusowego po wszystkiej ziemi. Bdziesz ofiarowa swj trud, godzina po godzinie, za dalekie kraje, ktre rodz si do wiary, za ludzi ze Wschodu brutalnie pozbawionych wolnoci wyznawania swojej wiary; za kraje o zakorzenionej tradycji chrzecijaskiej, w ktrych wiato Ewangelii zdaje si przygasa i dusze pograj si w ciemnociach ignorancji... A wwczas, jake cenna stanie si kada twoja godzina pracy i jeszcze owa chwila przepracowana duej z tym samym zaangaowaniem, par minut wicej — a do skoczenia rozpocztego zadania. W sposb prosty i praktyczny przeksztacasz kontemplacj w apostolstwo odczuwajc to jako nieprzepart potrzeb serca, ktre uderza jednogonie wraz ze sodkim i miosiernym Sercem Jezusa, Pana Naszego.


68

A jak to jest moliwe — zdajesz si mnie pyta — ebym dziaa zawsze w tym duchu, ktry mnie doprowadzi do doskonaoci w mojej pracy zawodowej? Odpowied na to pytanie nie pochodzi ode mnie, lecz daje s wity Pawe: Bdcie mni i umacniajcie si! Wszystkie wasze sprawy niech si dokonuj w mioci. Czycie wszystko z mioci i dobrowolnie, nigdy nie dopuszczajcie do siebie strachu lub rutyny, sucie naszemu Ojcu—Bogu.

Bardzo lubi powtarza wiersz, ktry zapewne nie naley do poezji wysokiego lotu, ale — wiem to z wasnego dowiadczenia — jest bardzo trafny: ycie me wypenia mio / a bym szed t wanie drog, / zesa Pan Bg mi cierpienie./ Mio bowiem wtedy ronie, kiedy j cierpienia wzmog. Pozwl, e powtrz jeszcze raz: wypeniaj z Mioci swoje obowizki zawodowe, czy wszystko z Mioci. A jeli zachowasz t mio, podkrelam, pomimo gorzkich rozczarowa, niewdzicznoci, niesprawiedliwoci, a nawet klski, ktr poniesiesz na oczach ludzi — zdumiej ci owoce twojej pracy. Bd to dojrzae owoce — zalki wiecznoci!


69

Spotykamy niekiedy ludzi dobrych — lepiej byoby powiedzie: dobrotliwych, ktrzy zapewniaj sowem, e d do szerzenia wspaniaych ideaw naszej wiary, lecz w praktyce hoduj bardzo naiwnie beztroskiej i powierzchownej postawie w yciu zawodowym. Gdy spotykamy si z takimi chrzecijanami od parady, winnimy im pomaga w sposb yczliwy, a kiedy to bdzie konieczne, uciec si do owego ewangelicznego rodka — upomnienia braterskiego: Gdyby komu przydarzy si jaki upadek, wy, ktrzy pozostajecie pod dziaaniem Ducha, w agodnoci sprowadcie takiego na waciw drog. Bacz jednak, aby i ty nie uleg pokusie. Jeden drugiego brzemiona nocie i tak wypenicie prawo Chrystusowe. A jeeli owi zawodowi katolicy zajmuj jakie eksponowane miejsce z racji swego wieku, dowiadczenia czy odpowiedzialnoci, wwczas mamy tym wicej powodw, by z nimi rozmawia, stara si, aby przejrzeli, aby traktowali swoje obowizki zawodowe powaniej, pomaga im w tym jak dobry ojciec lub dobry nauczyciel, bez adnego upokarzania.

Jest zawsze bardzo poruszajc rzecza rozwaanie w spokoju przykadu witego Pawa: Sami bowiem wiecie, jak naley nas naladowa, bo nie wzbudzalimy wrd was niepokoju ani u nikogo nie jedlimy za darmo chleba, ale pracowalimy w trudzie i zmczeniu, we dnie i w nocy, aby dla nikogo z was nie by ciarem...Albowiem gdy bylimy u was, nakazywalimy wam tak: Kto nie chce pracowa, niech te nie je.


70

Z mioci do Boga, z mioci do dusz i eby odpowiedzie na nasze chrzecijaskie powoanie, musimy dawa przykad. Unika jakiegokolwiek zgorszenia, nie dawa najmniejszego powodu do sdu, e dzieci Boe s leniwe lub do niczego si nie nadaj — bo to wanie byoby powodem zgorszenia... Musicie si stara, by przez swe postpowanie dawa wzr czowieka odpowiedzialnego. Zarwno rolnik, ktry uprawia sw ziemi, ustawicznie wznoszc przy tym serce ku Bogu, jak i stolarz, kowal, urzdnik czy intelektualista — kady chrzecijanin — winien by wzorem dla swych kolegw z pracy, bez jakiejkolwiek zarozumiaoci, gdy bardzo dobrze wiemy, e jedynie z Chrystusem moemy odnie zwycistwo: bez Niego, sami, nie potrafimy nawet somki podnie z ziemi. Dlatego te kady w swoim zakresie, na miejscu, jakie zajmuje w spoeczestwie, winien si czu zobowizany do prowadzenia pracy Boej, ktra wszdzie sieje pokj i rado Pask. Doskonay chrzecijanin zawsze niesie ze sob pogod i rado. Pogod — gdy czuje si w obecnoci Boga; rado — poniewa czuje si obdarzony Jego darami. Taki chrzecijanin jest zaiste postaci krlewsk, witym kapanem Boga.


71

Aby osign ten cel, musimy kierowa si Mioci, a nie jako ludzie dwigajcy ciar kary lub przeklestwa. Wszystko, cokolwiek dziaacie sowem lub czynem, wszystko czycie w imi Pana Jezusa, dzikujc Bogu Ojcu przez Niego. Wwczas wypenimy nasze zadania moliwie jak najlepiej i wykorzystamy czas, bdziemy czu si narzdziami zakochanymi w Bogu, ktre czuj ca odpowiedzialno i ca ufno, jakie Pan skada na ich barki mimo ich saboci. Wwczas kad czynno wykonasz jako chrzecijanin, ktry jedynie w Bogu czuje wasn moc i kieruje si wycznie Mioci.

Lecz nie zamykajmy oczu na rzeczywisto i wystrzegajmy si naiwnej i powierzchownej postawy, ktra by nas skaniaa do mylenia, e czeka nas atwa droga i e do jej przebycia wystarcz szczere zamiary i gorce pragnienie suenia Bogu. Nie miejcie wtpliwoci: z biegiem lat — moe nawet wczeniej anieli to sobie wyobraamy — pojawi si szczeglnie trudne sytuacje, ktre bd wymaga wielkiego ducha powicenia i wikszego zapomnienia o sobie. Umacniaj wtedy w sobie cnot nadziei i powtarzaj za Apostoem: Sdz bowiem, e cierpie teraniejszych nie mona stawia na rwni z chwa, ktra ma si w nas objawi. Pomyl z caym spokojem o tym, co to bdzie, kiedy nieskoczona Mio Boa wyleje si na nas, biedne stworzenia! Nadszed ju czas, by pord swych codziennych zaj wiczy wiar, budzi nadziej, oywia mio, czyli uaktywnia trzy cnoty teologiczne, ktre nam pomagaj natychmiast, bez udawania, maskowania, bez ogrdek usuwa wszelkie dwuznacznoci w naszym yciu zawodowym i wewntrznym.


72

Bracia moi najmilsi — oto znowu gos witego Pawa — bdcie wytrwali i niezachwiani, zajci zawsze ofiarnie dzieem Paskim, pamitajc, e trud wasz nie pozostaje daremny w Panu. Czy nie widzicie? Kiedy przystpujemy do pracy z myl o jej uwicaniu, w gr wchodzi caa gama cnt: mstwo, aby wytrwa w naszym trudzie pracy pomimo naturalnych trudnoci i nie da si pokona z powodu przemczenia; wstrzemiliwo, by mc si bezgranicznie wyniszcza i by pokona wygodnictwo oraz egoizm; sprawiedliwo, by wypenia nasze obowizki wobec Boga, wobec spoeczestwa, wobec rodziny, wobec kolegw; roztropno, aby w kadym przypadku wiedzie, co naley czyni i niezwocznie przystpowa do dziea... A wszystko, powtarzam, z Mioci, z ywym i bezporednim poczuciem odpowiedzialnoci za owoc naszej pracy i jej zasig apostolski.

Mio to czyny a nie pikne sowa — powiada przysowie ludowe, i sdz, e niczego nie trzeba tutaj dodawa.

Panie, udziel nam swej aski. Otwrz nam drzwi warsztatu w Nazarecie, bymy nauczyli si kontemplowa Ciebie oraz Twoj Matk, Najwitsz Maryj Pann i witego Jzefa — ktrego tak bardzo kocham i czcz — jak we troje jestecie oddani witej pracy. Wzrusz si nasze biedne serca, bdziemy Ci szuka i spotkamy Ci w codziennej pracy, ktr zgodnie z Twoim pragnieniem mamy przemieni w dzieo Boe, dzieo Mioci.


Poprzedni Nastpny