Josemaría Escrivá Obras
256

Powoanie chrzecijaskie, owo osobiste, zwrcone ku nam wezwanie Pana, prowadzi nas do zjednoczenia si z Nim. Nie naley jednak zapomina, e Chrystus przyszed na ziemi, aby odkupi wszystkich ludzi, poniewa Bg pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni. Nie ma takiej duszy, ktra by nie interesowaa Chrystusa. Kad odkupi za cen wasnej Krwi.

Kiedy rozmylam nad tymi prawdami, przychodzi mi na myl rozmowa pomidzy Apostoami a Nauczycielem na chwil przed cudem rozmnoenia chleba. Sza za Jezusem wielka rzesza ludzi. Pan nasz podnosi oczy i pyta Filipa: Skd kupimy chleba, aby oni si posilili? Po szybkim przeliczeniu Filip odpowiada: Za dwiecie denarw nie wystarczy chleba, aby kady z nich mg cho troch otrzyma. Nie maj tyle pienidzy; musz co zaimprowizowa. Jeden z uczniw Jego, Andrzej, brat Szymona Piotra, rzek do Niego: "Jest tu jeden chopiec, ktry ma pi chlebw jczmiennych i dwie ryby, lecz c to jest dla tak wielu?”


257

Chcemy i za Panem i pragniemy szerzy Jego Sowo. Z ludzkiego punktu widzenia logiczne jest, e te zadajemy sobie pytanie: Czyme jestemy dla tak wielkiej rzeszy ludzi? W porwnaniu z ca ludnoci wiata, nawet gdyby nas byy miliony, stanowimy zaledwie garstk. Dlatego musimy patrze na siebie jak na drobny zaczyn przygotowany do czynienia dobra caej ludzkoci, pomni na sowa Apostoa, e odrobina kwasu cae ciasto zakwasza— przemienia. Musimy nauczy si by tym zaczynem, tymi drodami, aby zmienia i przeksztaca mnstwo ludzi.

Czy moe drode same w sobie s wicej warte ni ciasto? Nie. Ale drode stanowi rodek sucy temu, by to ciasto udao si, zmieniajc si w poywny i zdrowy pokarm.

Zastanwcie si chwil, choby oglnie, nad tym, jak skutecznie dziaaj drode przy wyrobie chleba, tego podstawowego poywienia, prostego i dostpnego dla wszystkich. W wielu miejscach — moe bylicie tego wiadkami — wypiek chleba stanowi prawdziwy obrzd, przynoszcy wspaniae, apetyczne bochenki.

Wybiera si dobr mk, moliwie jak najlepszego gatunku. Wyrabia si ciasto w dziey, miesza si je z zaczynem dugo i starannie. Nastpnie odstawia si je do ciepego miejsca, co jest niezbdne, aby drode zaczy dziaa i ciasto wyroso.

W tym czasie piec nagrzewa si od poncych polan. A to ciasto woone do aru paleniska zamienia si w mikki i chrupicy chleb. Nie mona by byo tego osign bez skutecznego i niezauwaalnego dziaania drody, tej odrobiny, ktra si rozpucia i wymieszaa z innymi skadnikami.


258

Jeeli w duchu nadprzyrodzonym zastanowimy si nad sowami witego Pawa, zrozumiemy, e nie mamy innego wyjcia jak tylko prac w subie wszystkim ludziom. Co innego byoby egoizmem. Jeli na nasze ycie popatrzymy z pokor, jasno dostrzeemy, e oprcz aski wiary Pan da nam rne talenty i umiejtnoci. Kady z nas jest niepowtarzalny. Ojciec nasz stworzy nas kadego z osobna i obdarzy swe dzieci rnymi darami. Musimy te talenty, te umiejtnoci postawi na sub wszystkim: wykorzysta te dary Boe jako narzdzia pomocne innym do odkrycia Chrystusa.

Nie wyobraajcie sobie, e to pragnienie pomagania innym jest jakim dodatkiem, jak ornamentaln ozdob naszego ycia chrzecijaskiego. Jeeli drode nie sfermentuj, pjd na marne. Drode mog zanikn dwojako: albo oywiajc rosnce ciasto, albo marnujc si jako ofiara egoizmu i bezskutecznoci. Nie czynimy aski Panu Bogu, kiedy dajemy Go pozna innym: Nie jest dla mnie powodem do chluby to, e gosz Ewangeli. wiadom jestem cicego na mnie obowizku, naoonego przez Jezusa Chrystusa. Biada mi, gdybym nie gosi Ewangelii!


259

Oto posyam po wielu rybakw — wyrocznia Pana — by ich wyowili. W ten sposb wyznacza nam Pan wielkie zadanie — pow. wiat porwnuje si czasem z morzem. Jest duo prawdy w tym porwnaniu. W yciu ludzkim, podobnie jak na morzu, wystpuj okresy spokoju i burzy, ciszy i silnych wiatrw. Czsto ludzie pywaj po gorzkich, sonych wodach, miotani przez fale wrd szalejcych burz. Moe si wydawa, e s radoni, ale haaliw wesooci tylko maskuj swj brak nadziei, rozgoryczenie; ycie bez mioci i bez opamitania. Podobnie jak ryby, ludzie poeraj si nawzajem.

Zadaniem dzieci Boych jest denie do tego, aby wszyscy ludzie — w sposb dobrowolny — weszli do boskiej sieci, stali si zdolni miowa. Skoro jestemy chrzecijanami, musimy sta si tymi rybakami, ktrych przedstawia prorok Jeremiasz w metaforze czsto uywanej rwnie przez Jezusa; Pjdcie za Mn, a uczyni was rybakami ludzi, mwi Pan do Piotra i do Andrzeja.


260

Zechciejmy towarzyszy teraz Chrystusowi w Jego boskim poowie. Jezus jest nad Jeziorem Genezaret, wok niego cisn si tumy, aby sucha sowa Boego. Zupenie tak jak dzisiaj! Czy tego nie widzicie? Ludzie pragn sucha ordzia Boego, chocia to taj na zewntrz. Moe niektrzy zapomnieli o nauce Chrystusowej. Inni — bez wasnej winy — nie poznali jej wcale i religia jest im obca. Ale przekonajcie si o stale aktualnej prawdzie: zawsze przychodzi taki moment, kiedy dusza nie potrafi znie tego duej, nie wystarczaj jej zwyczajne wymwki, nie zadowalaj jej kamstwa faszywych prorokw. I choby ludzie ci nie chcieli si do tego przyzna, to jednak odczuwaj pragnienie ukojenia swego niepokoju w nauczaniu Pana.

Posuchajmy sw witego ukasza: Zobaczy dwie odzie stojce przy brzegu; rybacy za wyszli z nich i pukali sieci. Wszedszy do jednej odzi, ktra naleaa do Szymona, poprosi go, eby nieco odbi od brzegu. Potem usiad i z odzi naucza tumy. Kiedy skoczy sw katechez, rozkaza Szymonowi: Wypy na gbi i zarzucie sieci na pow! To Chrystus jest panem odzi, to On przygotowuje pow. Po to przyszed na wiat, aby Jego bracia znaleli drog do chway i mioci Ojca. To nie mymy wymylili apostolstwo chrzecijaskie. My, ludzie, co najwyej je utrudniamy: przez nasz niezaradno, przez nasz brak wiary.


261

A Szymon odpowiedzia: Mistrzu, ca noc pracowalimy i nicemy nie uowili. Odpowied ta wydaje si rozsdna. Zazwyczaj owili w godzinach nocnych lecz tej nocy ich praca okazaa si bezowocna. Jake mona byo oczekiwa lepszego poowu za dnia? Piotr jednak ma wiar: Lecz na Twoje sowo zarzuc sieci. Postanawia postpi tak, jak Chrystus mu zasugerowa; zabiera si do pracy ufny w sowo Paskie. I co wwczas si dzieje? Skoro to uczynili, zagarnli tak wielkie mnstwo ryb, e sieci ich zaczynay si rwa. Skinli wic na wsptowarzyszy w drugiej odzi, eby im przyszli z pomoc. Ci podpynli i napenili obie odzie, tak e si prawie zanurzay.

Wypywajc ze swymi uczniami na morze Jezus nie myla jedynie o tym poowie. Dlatego kiedy Piotr przypada Mu do stp i pokornie wyznaje: Odejd ode mnie, Panie, bo jestem czowiek grzeszny, nasz Pan odpowiada: Nie bj si, odtd ludzi bdziesz owi. I w tych nowych poowach rwnie nie zabraknie caej Boej skutecznoci. Apostoowie pomimo swych osobistych uomnoci s narzdziami wielkich cudw.


262

To samo dotyczy nas. Jeli codziennie bdziemy walczy o wito, kady z nas zgodnie z wasn sytuacj w wiecie i poprzez wasn prac zawodow, w naszym yciu codziennym, omielam si zapewni, e Pan uczyni nas narzdziami zdolnymi do czynienia cudw i, jeli to byoby konieczne, do tych nadzwyczajnych cudw. Bdziemy przywraca wzrok ociemniaym. Kt z nas nie mgby opowiedzie licznych przykadw, jak to czowiek lepy prawie od urodzenia, odzyskuje cay blask wiata Chrystusowego? Inni byli gusi, a jeszcze inni niemi, i nie mogli sysze albo wypowiada sw jako dzieci Boe... I oczycili swoje zmysy, i sysz, i mwi, ju jako ludzie, a nie jako zwierzta. In nomine Jesu! W imi Jezusa Jego Apostoowie przywracaj wadz poruszania si chromemu, niezdolnemu do adnej poytecznej czynnoci. Inny leniuch, zna swe obowizki, ale ich nie wypenia... I do niego odnosi si sowo: W imi Paskie, surge et ambula!, wsta i chod.

Inny, ju zmary, rozkadajcy si, cuchncy trupem, usysza gos Boy, tak jak i syn wdowy z miasteczka Naim: Modziecze, tobie mwi, wsta! Bdziemy czyni cuda jak Chrystus, jak Apostoowie. Moe takie cuda dokonay si w tobie samym i we mnie. Moe bylimy lepi, albo gusi, albo sparaliowani; moe cuchnlimy jak trup, i sowo Paskie wynioso nas z dou. Jeeli kochamy Chrystusa, jeeli szczerze Go naladujemy, jeli nie szukamy siebie, tylko Jego, to w Jego imi bdziemy mogli przekaza innym darmo to, co sami darmo otrzymalimy.


263

Ustawicznie wskazywaem w swoim nauczaniu na t nadprzyrodzon i ludzk moliwo, ktrej nasz Ojciec Bg uycza swoim dzieciom: uczestniczenia w Odkupieniu dokonanym przez Chrystusa. Z radoci znalazem t nauk w tekstach Ojcw Kocioa. wity Grzegorz Wielki stwierdza: Chrzecijanie uwalniaj ludzi od ww, gdy wykorzeniaj zo z ich serc, zachcajc do dobra... Kad swe rce na chorych i uzdrawiaj ich, kiedy widzc, e ich blini sabnie w dobrym dziele, nios mu rnego rodzaju pomoc, umacniajc go swym przykadem. Cuda te s tym wiksze, e dokonuj si w dziedzinie duchowej, nios ycie nie dla ciaa, ale dla dusz. Rwnie wy, jeeli tylko bdziecie chcieli, bdziecie mogli z pomoc Bo czyni takie cuda.

Bg chce, aby wszyscy ludzie zostali zbawieni. Jest to wezwanie zwrcone do nas i nakadajce na nas odpowiedzialno, ktr podj musi kady. Koci nie jest gronem zamknitym tylko dla uprzywilejowanych. Czyby wielki Koci by tylko ma czstk ziemi? Wielkim Kocioem jest cay wiat. Tak napisa wity Augustyn i doda: Dokdkolwiek by si uda, jest tam Chrystus. Otrzymae w dziedzictwo krace ziemi; chod, obejmijmy j w posiadanie. Czy pamitacie, jak wyglday sieci? Byy tak przepenione, e ju nie moga si w nich zmieci adna ryba. Bg oczekuje gorco, e Jego dom si wypeni; jest Ojcem i lubi by otoczony wszystkimi swymi dziemi.


264

Przypatrzmy si teraz innemu poowowi ryb, temu, ktry mia miejsce po mce i mierci Jezusa. Piotr trzykrotnie zapar si Nauczyciela i opakiwa to w pokornym alu. Pianie koguta przypomniao mu przestrogi Pana i z gbi duszy baga o przebaczenie. Podczas penego skruchy oczekiwania na zapowiedziane Zmartwychwstanie wykonuje swj zawd i owi ryby. Czsto pada pytanie, dlaczego Piotr i synowie Zebedeusza powrcili do swoich dawnych zaj, ktre wykonywali, zanim powoa ich Pan. Byli przecie rybakami, kiedy Jezus rzek do nich: Pjdcie za Mn a uczyni was rybakami ludzi. Temu, kogo niepokoi to postpowanie Apostow, naley odpowiedzie, e Apostoom nie zostao zabronione wykonywanie ich godziwego i uczciwego zawodu, ktrym zarabiali na ycie.

Apostolstwo, ten zapa co pali wntrznoci zwykego chrzecijanina, nie jest czym oddzielonym od codziennych prac, czy si z t prac, ktra staje si okazj do osobistego spotkania z Chrystusem. Wanie podczas pracy wykonywanej rami w rami z naszymi kolegami, przyjacimi i krewnymi moemy im pomc w zblieniu si do Chrystusa, ktry czeka na nas na brzegu jeziora. Zanim si bdzie Apostoem, jest si rybakiem. Po zostaniu Apostoem jest si nadal rybakiem — ta sama praca zawodowa przedtem i potem.


265

Co w takim razie si zmienia? Zmiana polega na tym, e przed dusz — do ktrej wstpi Chrystus, tak jak wszed do odzi Piotra — otwieraj si szersze horyzonty i rodzi si nieprzeparte pragnienie goszenia wszystkim ludziom magnalia Dei — cudownych rzeczy, ktre czyni Pan, jeeli pozwalamy Mu dziaa. Chciabym tutaj zaznaczy, e dziaalno zawodowa ksiy, jeli tak mona si wyrazi, jest posug bosk i publiczn, tak absorbujc, e mona uzna za zasad, i jeli kapanowi zbywa jeszcze czasu na inne zajcia, ktre nie s kapaskimi, to mona by pewnym, e nie spenia on obowizkw swej posugi.

Byli razem Szymon Piotr, Tomasz zwany Didymos, Natanael z Kany Galilejskiej, synowie Zebedeusza oraz dwaj inni z Jego uczniw. Szymon Piotr powiedzia do nich: "Id owi ryby”. Odpowiedzieli mu: "Idziemy i my z tob”. Wyszli wic i wsiedli do odzi, ale tej nocy nic nie zowili. A gdy ranek zawita, Jezus stan na brzegu.

Jezus jest blisko swych Apostow, tu obok tych ludzi, ktrzy Mu si oddali; ale oni nie zdaj sobie z tego sprawy. Ile to razy Chrystus jest ju nie tylko blisko nas ale jest w nas samych; a jednak yjemy tak bardzo wycznie sprawami ludzkimi! Chrystus jest w pobliu nas, a my jako Jego dzieci nie darzymy Go ani jednym serdecznym spojrzeniem, ani jednym ciepym sowem, ani jednym dobrym uczynkiem.


266

Jednake uczniowie nie wiedzieli, e to by Jezus — pisze wity Jan. — A Jezus rzek do nich: "Dzieci, czy macie co na posiek?”. Ta rodzinna scena z Chrystusem napawa mnie radoci i szczciem. Tak odzywa si Jezus Chrystus, Bg! On, ktrego ciao jest ju uwielbione! Zarzucie sie po prawej stronie odzi, a znajdziecie. Zarzucili wic i z powodu mnstwa ryb nie mogli jej wycign. Wwczas zrozumieli. Uczniowie przypominaj sobie to, co tylekro syszeli z ust Nauczyciela: bdziecie rybakami ludzi, apostoami. I rozumiej teraz, e jest to moliwe, poniewa to On kieruje poowem.

Powiedzia wic do Piotra w ucze, ktrego Jezus miowa: "To jest Pan!” Mio, mio widzi z daleka. To mio jako pierwsza dostrzega subtelny gest Chrystusa. w mody Aposto miujcy Jezusa ca moc, czystoci i czuoci swego serca, ktre nigdy nie ulego zepsuciu, woa: To jest Pan!

Szymon Piotr usyszawszy, e to jest Pan, przywdzia na siebie wierzchni szat i rzuci si w morze. Piotr jest wiar. Z podziwu godn odwag rzuca si w morze. Jak daleko moemy doj my sami, jeeli mie bdziemy mio Jana i wiar Piotra?


267

Reszta uczniw dobia odzi, cignc za sob sie z rybami. Od brzegu bowiem nie byo daleko — tylko okoo dwustu okci. Natychmiast skadaj pow u stp Pana, bowiem naley do Niego. Pynie std dla nas nauka, e dusze nale do Boga, nikt na ziemi nie ma prawa uwaa je za sw wasno; i e apostolstwo w Kociele — goszenie i rzeczywisto zbawienia — nie zasadza si na niczyim prestiu lecz na asce Boej.

Jezus trzykrotnie stawia Piotrowi pytanie, jak gdyby chcia da mu trzykrotn szans naprawy niedawnego trzykrotnego zaparcia si. Piotr wycign ju wnioski z gorzkiego dowiadczenia wasnej ndzy. wiadom swojej saboci, wie jak nierozwane jest dawanie pochopnych przyrzecze. Dlatego zdaje si cakowicie na Chrystusa. Panie, Ty wiesz, e Ci kocham. Panie, Ty wszystko wiesz, Ty wiesz, e Ci kocham. A co odpowiada Jezus? Pa baranki moje, pa owce moje. Nie twoje, nie wasze, lecz moje! On bowiem stworzy czowieka, On go odkupi, On wykupi kad dusz, co do jednej, za cen — powtarzam — swojej Krwi.

Kiedy w V wieku donatyci atakowali Koci, twierdzili, e wity Augustyn nie moe wyznawa i gosi prawdy, poniewa by wielkim grzesznikiem. wity Augustyn podpowiada swoim braciom w wierze, jak maj da na to odpowied: Augustyn jest biskupem Kocioa katolickiego; dwiga swe brzemi, z ktrego zda spraw Bogu. Poznaem go wrd ludzi dobrych. Jeeli jest zym czowiekiem, to dobrze o tym wie; ale nawet jeeli jest dobrym czowiekiem, to nie w nim pokadam nadziej, poniewa pierwsz rzecz, ktrej nauczyem si w Kociele katolickim, jest to, by nie pokada nadziei w adnym czowieku.

Nie prowadzimy naszego apostolstwa. Gdyby tak byo, co mielibymy do powiedzenia? Prowadzimy apostolstwo Chrystusowe, poniewa Bg tego chce, poniewa tak nam przykaza: Idcie na cay wiat i gocie Ewangeli. Nasze s bdy; owoce — Pana.


268

Jak mamy prowadzi to apostolstwo? Przede wszystkim poprzez wasny przykad, yjc zgodnie z wol Ojca, jak to objawi nam Jezus Chrystus przez swoje ycie i nauczanie. Prawdziwa wiara to ta, ktra nie pozwoli, by czyny zaprzeczay sowom. Autentyczno naszej wiary winnimy mierzy badajc nasze postpowanie. Nie jestemy szczerze wierzcymi, jeeli nie staramy si zamieni w czyn tego, co gosimy ustami.


269

W zwizku z tym rozwamy epizod, ktry ukazuje wspania gorliwo apostolsk pierwszych chrzecijan. Nie mino jeszcze wier wieku od Wniebowstpienia Chrystusa, a ju w wielu miastach i wioskach szerzya si wie o Nim. Do Efezu przybywa czowiek zwany Apollosem, czowiek uczony i znajcy wietnie Pisma. Zna on ju drog Pask, przemawia z wielkim zapaem i naucza dokadnie tego, co dotyczyo Jezusa, znajc tylko chrzest Janowy.

W mylach tego czowieka pojawio si ju wiato Chrystusa. Sysza o Nim i gosi Go innym. Lecz pozostao mu jeszcze nieco drogi do przebycia, by gbiej pozna Chrystusa, doj do peni wiary i prawdziwie Pana umiowa. Jego sw sucha pewne maestwo, Akwila i Pryscyla, oboje chrzecijanie; i nie pozostaj bierni i obojtni. Nie pomyleli sobie: Ten wie ju dosy. Nie do nas naley jeszcze go poucza. W tych ludziach bya rzeczywicie arliwo apostolska, podeszli wic do Apollosa, zabrali go z sob i wyoyli mu dokadnie drog Bo.


270

Podziwiajcie rwnie postpowanie witego Pawa. Uwiziony za szerzenie nauki Chrystusa, wykorzystuje kad okazj do dalszego goszenia Ewangelii. Nie waha si owiadczy przed Festusem i Agrypp: Z pomoc Bo yj do dzisiaj i daj wiadectwo maym i wielkim, nie goszc nic ponadto, co przepowiedzieli Prorocy i Mojesz, e Mesjasz ma cierpie, e pierwszy zmartwychwstanie, e gosi bdzie wiato zarwno ludowi jak i poganom.

Aposto nie milczy, nie ukrywa swej wiary ani swej propagandy apostolskiej, co wzbudzao nienawi u jego przeladowcw. Nadal gosi zbawienie wszystkim ludziom. Ze wspania odwag zwraca si do Agryppy: Czy wierzysz, krlu Agryppo, Prorokom? Wiem, e wierzysz. Gdy Agryppa odpowiada: Niewiele brakuje, a przekonaby mnie i zrobi ze mnie chrzecijanina, Pawe powiada: Daby Bg, aby prdzej lub pniej nie tylko ty, ale te wszyscy, ktrzy mnie dzisiaj suchaj, stali si takimi, jakim ja jestem, z wyjtkiem tych wizw.


271

Skd wity Pawe czerpa t si? Omnia possum in eo qui me confortat! (Wszystko mog w Tym, ktry mnie umacnia) — Wszystko mog, bo sam Bg daje mi t wiar, t nadziej, t mio. Bardzo mi trudno uwierzy w nadprzyrodzon owocno apostolstwa, ktre nie byoby oparte i skupione na ustawicznej rozmowie z Bogiem.Tak! Pord pracy, w domu czy pord ludzi na ulicy, z wszystkimi problemami, ktre pojawiaj si kadego dnia, jeden wikszy od drugiego. Wanie tam, a nie gdzie indziej, ale z sercem penym Boga. Wwczas ludzie poczuj w naszych sowach, naszych czynach — a nawet w naszych sabociach — w bonus odor Christi, wo Chrystusow, ktr spostrzeg wszyscy ludzie i powiedz: oto chrzecijanin.


272

Gdyby ulega pokusie zwtpienia i pyta: Kto kae mi wdawa si w to wszystko? musiabym ci odpowiedzie: nakazuje ci to — domaga si tego od ciebie — sam Chrystus. niwo wprawdzie wielkie, ale robotnikw mao. Procie wic Pana niwa, eby wyprawi robotnikw na swoje niwo. Nie szukaj wygodnej wymwki: Ja nie nadaj si do tego, niech si tym zajm inni, te sprawy s mi obce. Nie, do tego zadania nie ma innych; gdyby tobie wolno byo tak powiedzie, mogliby tak te powiedzie wszyscy. Proba Chrystusa zwrcona jest do wszystkich i do kadego chrzecijanina. Nikt nie jest od tego zwolniony ani z powodu wieku, ani stanu zdrowia, ani zaj. Nie ma adnego wytumaczenia. Albo przynosimy owoce apostolstwa, albo nasza wiara jest jaowa.


273

Zreszt, kt to powiedzia, e do mwienia o Chrystusie, do szerzenia Jego nauki potrzeba jakich rzeczy niezwykych, uderzajcych? yj po prostu swoim zwyczajnym yciem, pracuj tam, gdzie pracujesz, starajc si wypeni obowizki zwizane ze swoim stanem, rozwijaj si, czy postpy kadego dnia. Bd lojalny, wyrozumiay dla innych i wymagajcy wobec samego siebie. Bd umartwiony i radosny. Na tym ma polega twoje apostolstwo. I, chocia z powodu swojej ndzy nie bdziesz wiedzia, dlaczego tak si dzieje, ludzie, ktrzy ci otaczaj, bd do ciebie przychodzi i szuka rozmowy z tob, naturalnej , prostej rozmowy — po pracy, w rodzinnym krgu, w autobusie, podczas spaceru, wszdzie . Bdziecie rozmawia o niepokoju, ktry tkwi w duszy wszystkich ludzi, chocia czasami niektrzy nie chc zda sobie z tego sprawy. Zrozumiej go lepiej, kiedy zaczn prawdziwie szuka Boga.

Pro Maryj, Regina apostolorum, Krlow Apostow o zdecydowanie, by podziela owe pragnienie siewu i poowu, ktrym bije Serce Jej Syna. Zapewniam ci, e jeeli zaczniesz, zobaczysz — jak owi rybacy z Galilei — przepenion d. I zobaczysz na brzegu Chrystusa, ktry czeka na ciebie. Poniewa to jest Jego pow.


Poprzedni Nastpny