Josemaría Escrivá Obras
22

Mamy Boe Narodzenie. Przypominaj si nam rne zdarzenia i okolicznoci towarzyszce narodzeniu Syna Boego i nasze spojrzenie zatrzymuje si na stajence w Betlejem, na domu w Nazarecie. Maryja, Jzef i Dzieci Jezus zajmuj w bardzo szczeglny sposb centralne miejsce w naszym sercu. Co nam mwi, czego nas uczy to proste, a zarazem godne podziwu ycie witej Rodziny?

Spord wielu moliwych rozwaa, jakie moglibymy tu przeprowadzi, chciabym teraz omwi przede wszystkim jedn rzecz. Narodzenie Pana Jezusa, jak to okrela Pismo wite, oznacza nadejcie peni czasu, moment wybrany przez Boga dla ukazania w peni Jego mioci do ludzi, przez danie im swego wasnego Syna. Ta Boa wola spenia si w okolicznociach najbardziej normalnych i zwyczajnych: kobieta, ktra wydaje na wiat dziecko, rodzina, dom. Wszechmoc i wielko Boga przychodz poprzez to, co ludzkie, i jednocz si z tym, co ludzkie. Od tej pory my, chrzecijanie, wiemy, e z ask Bo moemy i powinnimy uwici wszystkie szlachetne rzeczywistoci naszego ycia. Nie ma takiej sytuacji na ziemi, jakkolwiek maa i pospolita mogaby si ona wydawa, ktra nie mogaby sta si okazj do spotkania z Chrystusem i etapem naszej wdrwki ku Krlestwu Niebieskiemu.

Nic wic dziwnego, e Koci cieszy si i rozkoszuje, kontemplujc skromny dom Jezusa, Maryi i Jzefa. Bogie wzruszenie ogarnia nas wszystkich - modlimy si sowami hymnu z jutrzni dzisiejszego wita - gdy wspominamy dom nazaretaski, w ktrym Zbawiciel prowadzi ukryte przed wiatem ycie. Uczc si pilnie rzemiosa Jzefa, posuszny zawsze przybranemu ojcu, Jezus dojrzewa w pokornym wysiku skromnego cieli. Czysta Maonka Jzefa i Matka Boego Syna obu im suya, niosc zmczonym sw pomoc i ulg w codziennych troskach.

Kiedy myl o chrzecijaskich domach, lubi wyobraa je sobie jako jasne i radosne, takie jak dom witej Rodziny. Ordzie Boego Narodzenia rozbrzmiewa z ca moc: Chwaa Bogu na wysokociach, a na ziemi pokj ludziom Jego upodobania. A sercami waszymi niech rzdzi pokj Chrystusowy - pisze Aposto. Pokj wynikajcy ze wiadomoci, e jestemy kochani przez naszego Ojca Boga, wczeni w Chrystusa; e strzee nas Najwitsza Maryja Panna; e wspomaga nas w. Jzef. Oto jasne wiato owiecajce nasze ycie, ktre pord trudnoci i naszych osobistych ndz popycha nas do tego, by dalej kroczy z zapaem naprzd. Kady chrzecijaski dom powinien by oaz spokoju, w ktrej ponad drobnymi codziennymi przeciwnociami bdzie odczuwalna gboka i szczera mio, niezmcony pokj, owoc prawdziwie przeywanej wiary.


23

Dla chrzecijanina maestwo nie jest zwyk instytucj spoeczn, ani tym bardziej lekarstwem na ludzkie saboci: to autentyczne, nadprzyrodzone powoanie. Wielki sakrament w Chrystusie i w Kociele, jak mwi w. Pawe, a rwnoczenie zobowizanie, jakie mczyzna i kobieta podejmuj na zawsze, poniewa - czy tego chcemy, czy nie - maestwo ustanowione przez Jezusa Chrystusa jest nierozerwalne: jest witym znakiem, ktry uwica, dziaaniem Jezusa, ktry wchodzi w dusze nowoecw i zaprasza ich, by poszli za Nim, przemieniajc cae ycie maeskie w Bo wdrwk po ziemi.

Maonkowie s powoani do uwicania swego maestwa i do uwicania samych siebie w tym zwizku; popeniliby wic powany bd, gdyby budowali swoje ycie duchowe w oderwaniu od domu i poza nim. ycie rodzinne, relacje maeskie, opieka nad dziemi oraz ich wychowanie, wysiek utrzymania rodziny, zapewnienia jej bytu i polepszenia go, stosunki z innymi osobami tworzcymi spoeczno - wszystko to s zwyczajne ludzkie sytuacje, ktre chrzecijascy maonkowie powinni wynosi do poziomu nadprzyrodzonego.

Wiara i nadzieja powinny przejawia si w spokoju, z jakim podchodzi si do maych lub duych problemw, ktre zdarzaj si w kadym domu; w zapale, z jakim si trwa w spenianiu wasnych obowizkw. W ten sposb mio wypeni wszystko i bdzie prowadzi do dzielenia si radociami i ewentualnymi zmartwieniami; pozwoli umiecha si i zapomina o wasnych troskach, eby zajmowa si innymi; sucha wspmaonka oraz dzieci i okazywa im, e s naprawd kochani i rozumiani; przechodzi do porzdku dziennego ponad drobnymi starciami, ktre egoizm mgby wyolbrzymi; wkada wiele serca we wszystkie drobne przysugi, ktre skadaj si na codzienne wspycie z innymi.

Uwica ycie rodzinne dzie po dniu, dziki serdecznoci stworzy prawdziw rodzinn atmosfer - o to wanie chodzi! Aby uwica kady dzie, trzeba praktykowa wiele cnt chrzecijaskich - na pierwszym miejscu cnoty teologalne, a po nich wszystkie inne: roztropnosc, lojalnosc, szczerosc, pokore, pracowitosc, radosc... Mwic o maestwie, o yciu maeskim, trzeba najpierw poruszy temat mioci maonkw.


24

Czysta i szlachetna mio maeska jest rzecz wit, ktr ja, jako kapan, bogosawi obiema rkami. Tradycja chrzecijaska czsto dostrzegaa w obecnoci Chrystusa na godach w Kanie Galilejskiej potwierdzenie Boskiej wartoci maestwa: Zbawiciel nasz poszed na gody weselne - pisze w. Cyryl Aleksandryjski - aby uwici pocztek ludzkiego ycia.

Maestwo jest sakramentem, ktry sprawia, e dwoje staj si jednym ciaem. Teologia mwi wyranie, e jego materi s wanie ciaa osb biorcych lub. Pan uwica i bogosawi mio ma do ony i mio ony do ma: ustanowi nie tylko zjednoczenie ich dusz, ale i cia. aden chrzecijanin, bez wzgldu na to, czy jest powoany do ycia maeskiego, czy nie, nie moe nie szanowa jego wartoci.

Stwrca obdarzy nas rozumem, ktry jest jakby iskr rozumu Boego, i ktry - wraz z woln wol, bdc kolejnym darem Boga -pozwala nam poznawa i miowa. Da rwnie naszym ciaom zdolno przekazywania ycia, ktra jest jakby uczestnictwem w Jego mocy stwrczej. Bg zechcia posuy si mioci maesk, eby sprowadza na wiat nowe istoty ludzkie i powiksza ciao swojego Kocioa. Pciowo nie jest czym wstydliwym - jest Boym darem skierowanym w sposb szlachetny ku yciu, ku mioci i ku podnoci.

Taki jest kontekst, to chrzecijaskiej nauki o pciowoci. Nasza wiara nie wyrzeka si niczego, co pikne, co szlachetne, co prawdziwie ludzkie na tej ziemi. Poucza nas, e zasad naszego ycia nie powinno by egoistyczne denie do przyjemnoci, bo tylko wyrzeczenie i powicenie prowadz do prawdziwej mioci: Bg nas umiowa i zaprasza nas, abymy Go miowali i abymy miowali innych w sposb tak samo prawdziwy i autentyczny, w jaki On nas miuje. Kto chce znale swe ycie, straci je, a kto straci swe ycie z mego powodu, znajdzie je - te sowa, ktre zdaj si zawiera paradoks, zapisa w swojej Ewangelii w. Mateusz.

Osoby, ktre nieustannie zajmuj si sob, ktre w swoim postpowaniu przede wszystkim szukaj wasnego zadowolenia, naraaj swoje zbawienie wieczne i ju teraz w sposb nieunikniony s nieszczliwe i niezadowolone. Tylko ten, kto zapomina o sobie i oddaje si Bogu i innym - rwnie w maestwie - moe zazna szczcia na ziemi, dowiadczajc szczliwoci, ktra jest przygotowaniem i zadatkiem nieba.

W czasie naszej ziemskiej wdrwki cierpienie jest kamieniem probierczym mioci. Stan maeski, mwic obrazowo, ma swj awers i rewers. Z jednej strony - rado, e si jest kochanym, satysfakcja, jak daje budowanie i utrzymywanie rodziny, mio maeska, pociecha ze wzrastajcych dzieci. Z drugiej strony - cierpienia i przeciwnoci, upyw czasu, ktry wyniszcza ciaa i grozi zgorzknieniem charakterw, pozorna monotonia zawsze z pozoru jednakowych dni.

Ubogie miaby pojcie o maestwie i o ludzkiej mioci ten, kto by sdzi, e w zetkniciu z tymi trudnociami mio i rado si kocz. Wanie wtedy, gdy uczucia, ktre oywiay ludzi, ukazuj swoj prawdziw natur, oddanie i czuo umacniaj si i objawiaj w autentycznej i gbokiej mioci, potniejszej ni mier.


25

Ta autentyczno mioci wymaga wiernoci i uczciwoci we wszystkich relacjach maeskich. Bg - komentuje w. Tomasz z Akwinu - poczy rne funkcje ycia ludzkiego z przyjemnoci, z zadowoleniem; std ta przyjemno i to zadowolenie s dobre. Jeli jednak czowiek, odwracajc porzdek rzeczy, szuka przyjemnoci jako wartoci samej w sobie, odrzucajc dobro i cel, z ktrymi powinna si ona wiza i ku ktrym powinna by skierowana, wynaturza j i wypacza, przemieniajc w grzech lub w okazj do grzechu.

Czysto - nie zwyka wstrzemiliwo, lecz stanowcza afirmacja zakochanej woli - jest cnot podtrzymujc modo mioci w kadym stanie ycia. Istnieje czysto waciwa tym, ktrzy odczuwaj, i rozpoczyna si w nich proces dojrzewania; czysto tych, ktrzy przygotowuj si do maestwa; czysto tych, ktrych Bg wzywa do celibatu; czysto tych, ktrzy zostali wybrani przez Boga do ycia w maestwie.

Jake nie wspomnie tutaj mocnych i jasnych sw - ktre zachowuje Wulgata - rady skierowanej przez archanioa Rafaa do modego Tobiasza przed jego maestwem z Sar? Anio ostrzeg go w ten sposb: Posuchaj mnie, a poka ci, jacy s ci, nad ktrymi czart przemc moe. Ci bowiem, ktrzy w maestwo tak wstpuj, e Boga od siebie i z serca swego wyrzucaj, a swej luboci tak zadoczyni jak ko i mu, ktre rozumu nie maj, nad tymi czart ma moc.

Nie ma w maestwie czystej, szczerej i radosnej mioci ludzkiej, jeli nie praktykuje si tej cnoty czystoci, ktra szanuje misterium seksualnoci i podporzdkowuje je podnoci i oddaniu. Nigdy nie mwiem o nieczystoci i zawsze unikaem wdawania si w niezdrow i bezsensown kazuistyk, natomiast o czystoci i o radosnej afirmacji mioci mwiem wiele razy - i powinienem mwi.

Jeli chodzi o czysto maesk, zapewniam maonkw, e nie powinni si ba okazywania czuoci, przeciwnie, poniewa ta skonno stanowi podstaw ich ycia rodzinnego. Pan prosi ich, aby si wzajemnie szanowali i byli wobec siebie lojalni; aby postpowali z delikatnoci, z naturalnoci, ze skromnoci. Powiem im te, e relacje maeskie s godne, kiedy s dowodem prawdziwej mioci, a przez to s otwarte na podno, na dzieci.

Zamykanie rde ycia jest zbrodni przeciwko darom, ktrych Bg udzieli ludzkoci, a take przejawem tego, i to egoizm, a nie mio, jest motywem dziaania. Wtedy wszystko si mci, gdy w kocu m i ona patrz na siebie jak na wspwinowajcw: tworz si rozamy, ktre - jeeli maonkowie bd dalej tak postpowa - s prawie zawsze nie do naprawienia.

Kiedy czysto maeska jest obecna w mioci, ycie maeskie jest wyrazem szczeroci postpowania, m i ona rozumiej si i czuj si zjednoczeni. Kiedy natomiast Boy dar seksualnoci zostaje wypaczony, niszczy si intymno, a m i ona nie mog ju sobie godnie spojrze w oczy.

Maonkowie powinni budowa swoje wsplne ycie na szczerej i czystej serdecznoci oraz na radoci z wydania na wiat dzieci, ktre Bg da im moliwo posiada. Powinni umie - jeli trzeba - zrezygnowa z wasnej wygody i zawierzy Opatrznoci Boej. Stworzenie wielodzietnej rodziny - jeeli taka jest wola Boa - jest gwarancj szczcia i owocnoci, nawet jeli pozostajcy w bdzie wyznawcy aosnego hedonizmu twierdz inaczej.


26

Nie zapominajcie, e czasami nie da si unikn ktni midzy maonkami. Nie sprzeczajcie si jednak nigdy przy dzieciach: sprawicie im cierpienie i stan po czyjej stronie, przez co moe bezwiednie przyczyni si do niezgody midzy wami. Jednak sprzeczki, o ile nie zdarzaj si zbyt czsto, s rwnie przejawem mioci, niemal potrzeb. Okazj do nich - nie powodem - jest zwykle zmczenie ma wyczerpanego prac zawodow, znuenie - oby tylko nie znudzenie! - ony, ktra musiaa zmaga si z dziemi, z obowizkami albo z wasnym charakterem, czasami niezbyt silnym. Chocia wy, kobiety, jestecie dzielniejsze od mczyzn, jeeli to sobie postanowicie.

Unikajcie pychy, ktra jest najwikszym wrogiem waszego ycia maeskiego: w waszych drobnych sprzeczkach adne z was dwojga nie ma racji. To, ktre jest bardziej opanowane, powinno powiedzie par sw, ktre powstrzymaj na razie zy humor. A pniej - na osobnoci - kcie si, a szybko si pogodzicie.

Wy, kobiety, zastanwcie si, czy nie zaniedbujecie troch swojego wygldu zewntrznego. Przypomnijcie sobie przysowie, ktre mwi, e zadbana kobieta odciga mczyzn od obcych drzwi: zawsze aktualny jest obowizek bycia mi, tak jak za czasw narzeczestwa. Obowizek ten wynika ze sprawiedliwoci, poniewa naleycie do swojego ma. On za nie powinien zapomina o tym samym - e naley do was i e ma obowizek przez cae ycie by serdeczny jak narzeczony. Zy to znak, jeli czytajc ten fragment, umiechacie si ironicznie: byby to oczywisty dowd na to, e wasza mio maeska przemienia si w zimn obojtno.


27

Nie mona mwi o maestwie, nie mylc zarazem o rodzinie, owocu i kontynuacji tego, co w maestwie si rozpoczyna. W skad rodziny wchodzi nie tylko m i ona, ale rwnie dzieci oraz - w takim czy innym stopniu - dziadkowie, pozostali krewni i osoby zatrudnione jako pomoc domowa. Do nich wszystkich powinno dociera prawdziwe ciepo, od ktrego zaley rodzinna atmosfera.

Istniej, oczywicie, maestwa, ktrych Pan nie obdarzy dziemi: jest to znak, e prosi ich, aby kochali si nadal z jednakow serdecznoci i aby - jeli to moliwe - swoj energi powicili subie i pracy dla dobra innych dusz. Normalnie jednak maestwo posiada potomstwo. Dla tych maonkw pierwsz trosk powinny by ich wasne dzieci. Ojcostwo i macierzystwo nie kocz si wraz z narodzinami: to uczestnictwo w mocy Boga, jakim jest zdolno rodzenia, powinno mie swoje przeduenie we wspdziaaniu z Duchem witym, by w kocu osign swj szczyt w ksztatowaniu prawdziwie chrzecijaskich mczyzn i prawdziwie chrzecijaskich kobiet.

Rodzice s gwnymi wychowawcami swoich dzieci, zarwno w tym, co ludzkie, jak i w tym, co nadprzyrodzone, i powinni czu si odpowiedzialni za t misj, ktra wymaga od nich wyrozumiaoci, roztropnoci, umiejtnoci nauczania, a przede wszystkim zdolnoci kochania oraz starania si o dawanie dobrego przykadu. Nie jest waciw drog wychowania narzucanie czego si, w sposb autorytatywny. Idea rodzicw konkretyzuje si raczej w tym, by sta si przyjacimi swoich dzieci: przyjacimi, ktrym powierza si swoje troski; z ktrymi omawia si problemy; od ktrych oczekuje si skutecznej i yczliwej pomocy.

Konieczne jest, by rodzice znajdowali czas na przebywanie ze swoimi dziemi i na rozmawianie z nimi. Dzieci s najwaniejsze: waniejsze od interesw, od pracy, od odpoczynku. W tych rozmowach naley sucha ich uwanie, stara si je zrozumie, umie rozpozna cz prawdy - lub te ca prawd - ktra moe by zawarta w niektrych ich buntach. A jednoczenie pomc im ukierunkowa w sposb prawy ich pragnienia i marzenia, uczy ich rozwaania spraw i rozumowania; nie narzuca im konkretnego zachowania, lecz ukazywa nadprzyrodzone i ludzkie motywy, ktre za nim przemawiaj. Jednym sowem, szanowa ich wolno, gdy nie ma prawdziwego wychowania bez osobistej odpowiedzialnoci, a odpowiedzialnoci - bez wolnoci.


28

Rodzice wychowuj przede wszystkim poprzez swoje postpowanie. Synowie i crki nie szukaj u swojego ojca czy u swojej matki jedynie zasobu wiedzy szerszego od ich wasnego ani te mniej lub bardziej trafnych rad, lecz czego waniejszego: wiadectwa wartoci i sensu ycia wcielonego w konkretne istnienie, potwierdzonego w rnych okolicznociach i sytuacjach, ktre nastpuj po sobie na przestrzeni lat.

Jeli miabym da rodzicom jak rad, doradzibym im przede wszystkim to: niech wasze dzieci widz - a widz wszystko od maego i osdzaj, nie udcie si - e staracie si y zgodnie ze swoj wiar; e Bg nie jest tylko na waszych ustach, ale i w waszych czynach; e staracie si by szczerzy i lojalni; e naprawd si kochacie i e je kochacie.

W ten wanie sposb najlepiej przyczynicie si do uczynienia z nich prawdziwych chrzecijan, mczyzn i kobiet z jednej bryy, zdolnych do stawienia czoa wszystkim sytuacjom, ktre zgotuje im ycie; do suenia tym, ktrzy yj wok nich; do angaowania si w rozwizywanie wielkich problemw ludzkoci; do dawania wiadectwa o Chrystusie tam, gdzie si pniej znajd, w spoeczestwie.


29

Suchajcie swoich dzieci, powicajcie im rwnie swj czas, okazujcie im zaufanie, wierzcie we wszystko, co wam mwi, nawet jeli czasem was oszukaj. Niech was nie przeraaj ich bunty, przecie i wy w ich wieku bylicie mniej lub bardziej zbuntowani. Wychodcie im naprzeciw w p drogi i mdlcie si za nie, a przyjd do swoich rodzicw z prostot - zapewniam was, jeli jako chrzecijanie bdziecie tak postpowa - zamiast szuka zaspokojenia swojej usprawiedliwionej ciekawoci u jakiego bezwstydnego lub ordynarnego kolegi. Odpowiedzi na wasze zaufanie, wasz przyjacielski stosunek do dzieci bdzie ich szczero wobec was. I to wanie, cho nie zabraknie drobnych niesnasek i nieporozumie, stanowi pokj rodzinny, ycie chrzecijaskie.

Jak opisz - pyta jeden z pisarzy pierwszych wiekw - szczcie maestwa, ktre Koci czy, oddanie potwierdza, bogosawiestwo przypiecztowuje, anioowie ogaszaj i ktre sam Bg Ojciec uwaa za zawarte?... Maonkowie s jakby brami, su jedno drugiemu i nic ich nie rozdziela: ani w ciele, ani w duchu. Bo prawdziwie s dwoje w jednym ciele, a gdzie jest jedno cialo, powinien byc tez jeden duch... Patrzc na te domy, Chrystus cieszy si i zsya im pokj; gdzie s dwoje, tam te jest i On, a gdzie jest On, nie moe by nic zego.


30

Staralimy si tu streci i omwi niektre cechy tych domw rodzinnych, ktre wiec wiatem Chrystusa i dlatego - powtarzam - s jasne i radosne. Harmonia panujca midzy rodzicami przekazywana jest dzieciom, caej rodzinie i wszystkim rodowiskom, w ktrych ona przebywa. W ten sposb w kadej prawdziwie chrzecijaskiej rodzinie odzwierciedla si tajemnica Kocioa wybranego przez Boga i posanego, by prowadzi wiat.

Do kadego chrzecijanina, jakiegokolwiek stanu - kapana czy wieckiego, yjcego w maestwie lub nie - odnosz si w peni sowa Apostoa, ktre czytamy wanie w uroczysto witej Rodziny: wybracy Boy - wici i umiowani. Oto, kim jestemy, kady na swoim miejscu i w swojej sytuacji w wiecie: mczyznami i kobietami wybranymi przez Boga do dawania wiadectwa o Chrystusie i niesienia wszystkim, ktrzy nas otaczaj, radoci pyncej ze wiadomoci bycia dziemi Boymi, pomimo naszych bdw, z ktrymi staramy si walczy.

To bardzo wane, aby sens maestwa jako powoania by zawsze obecny zarwno w katechezie i w nauczaniu, jak i w wiadomoci tych, ktrych Bg zechce powoa na t drog, poniewa s oni rzeczywicie i prawdziwie wezwani do wczania si w Boe zamiary dla zbawienia wszystkich ludzi.

Dlatego nie mona chyba zaproponowa chrzecijaskim maonkom lepszego wzoru ni wzr rodzin z czasw apostolskich: setnika Korneliusza ulegego woli Boej, w domu ktrego dokonao si otwarcie Kocioa dla pogan; Akwili i Pryscylli, ktrzy szerzyli chrzecijastwo w Koryncie i Efezie i wsppracowali ze w. Pawem w jego apostolstwie; Tabity, ktra dziki swemu miosierdziu wspomagaa potrzebujcych w Jafie. I tyle innych rodzin ydw i pogan, Grekw i Rzymian, w ktrych zostao przyjte nauczanie pierwszych uczniw Pana.

Rodziny, ktre yy Chrystusem i ukazyway Chrystusa. Niewielkie wsplnoty chrzecijaskie, ktre byy jakby orodkami szerzenia ewangelicznego przesania. Domy podobne do innych domw w tamtych czasach, ale oywione nowym duchem, przekazywanym wszystkim, ktrzy je znali i ktrzy mieli z nimi kontakt. Tacy byli pierwsi chrzecijanie i tacy te powinnimy by my, dzisiejsi chrzecijanie: siewcami pokoju i radoci, tego pokoju i tej radoci, ktre przynis nam Jezus.


Poprzedni Nastpny